تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 66

مساهمون:

ص٦٦

چترك ، دلامل ، چتركا و غيره . انگليسى : بليدر داك . لاتينى : « 1 » vesicaripusrumay

ترشك گياهى
rumeux acetosa ( u
( ،
surette

از تيره هفت بند كه پاياست و به ارتفاع 30 سانتىمتر تا يك متر مىرسد ريشه‌اش ضخيم و ساقه‌اش راست و بىكرك است اين گياه وحشى در چمنزارها و كشت‌زارها و كنار رودها مىرويد بقله حامضه حبق خراسانى . « 2 » حماض به يونانى طوطلاق اغريون و به فارسى ترشه و سرخ پاى و حليمون و به هندى چوكا و به زبان فرنگى اشليه كياتم گويند و آن برى و بستانى و آبى مىباشد . حماض برى : را در اصفهان حليمو نامند بيخ آن قويتر از بستانى است خوردن آن با نبات جهت سرفه و آشاميدن يك مثقال آن با آب خبث الحديد جهت بواسير مجرب و ضماد آن نافع درد مفاصل و كوفتگى اعضا و نقرس گرم و بخور آن با بيخ كبر جهت خشك كردن و انداختن دانه بواسير ظاهرى و فتيله آن با مقل ازرق و موم و روغن و تخم كتان جهت بواسير داخلى نافع است مسكن درد دندان هم مىباشد . حماض مايى : در كنار آبها مىرويد و گياهش شبيه به نيلوفر و بيخش شبيه به چغندر است و آن را حماض الماء و حماض السواقى و حماض البقر و سلق مائى نامند و آن سرد و خشك و قابض است و خواصش نزديك به بستانى است . حماض نوعى از انواع تره‌هاى دشتى است و در بهار مىرويد . ميوه آن سرخ است ، بعضى آن را چغندر دشتى گويند . « 1 » ترشك ، حماض

rumex acetosellal
به تيره گياهى ريواس
polygonaceae
تعلق دارد و به اسامى ترشه ترشك ، شبدر ترش ، حماض معروف است از گياه ترشك لااقل سه نوع وجود دارد كه به نام‌هاى ترشك كبير ، ترشك صغير و ترشك اسفناجى موسومند و هر سه داراى خواصى مشابه هستند . نام ترشك را به فرانسوى :
oseille
و به انگليسى :
sorrel
و به آلمانى :
sauearmpfer
و به ايتاليايى :
saleggiola
و به عربى
هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 96 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 1068 .
( 1 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 825 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 66 | مصطفى النوراني الاردبيلي