اين گياه برگهايى متناوب ، مركب از 9 تا 13 برگچه دارد . جام گل آن به رنگ گلى ، ميوهاش نيام مسطح ، باريك و به درازاى 5 تا 7 سانتىمتر است . ريشهاش كه تنها قسمت مورد استفاده گياه است به قطر يك تا 3 سانتىمتر و به درازاى 50 تا 70 سانتىمتر مىرسد .
در ريشه اين گياه روتنون
rotenone
يافت مىشود كه ماده اصلى آن به حساب مىآيد .
مادههاى ديگر مانند دگلين ، تفروزين ، ال ليپتون ، در ريدرون ، دميدروروتنون ، دميدرودگلين ، ايزوتفروزين وجود دارد . روتنون مادهاى خطرناك است كه از استشمام آن بايد پرهيز كرد .
اين ماده مانند بلورهاى سبز روشن است . دگلين اثر تحريك كننده پوست دارد و استنشاق آن عوارض شديدى به همراه مىآورد . « 1 »
* دم اسبى
تعريف :
نوعى لحيه التيس مىباشد و روايت از جابر بن حيان در باره لحيه التيس آمده است .
گياهى
ERQUISETUM
از تيره دماسبيان ، 24 گونه از اين گياه در سراسر زمين ( به استثناى استراليا ) شناخته شده است . وجه تسميه از آن جهت است كه برگها به فواصل متوالى به صورت دستههايى از ساقه اشعهدار خارج مىشوند . اين گياه علفى در فصل تابستان در مزارع مرطوب مىرويد . « 1 » ذنب الفرس ، اسم ذنب الخيل است . « 2 » ذنب الخيل نوعى لحيه التيس است و آن را به سريانى سيستر نامند و آن دم اسبى است و عصاره آن را به يونانى هوفافسطيداس نامند و آن دو نوع مىباشد : يكى نباتى
هامش
( 1 ) - گياهان دارويى ، ص 656 .
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 1588 .
( 2 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 39 .