دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 356

خواص و كاربرد : هندوانه ابوجهل با حنظل در برخى استسقاهاى سخت ممكن است تجويز شود زير نظر پزشك مصرف شود . براى بيمارىهاى سردرد ، درد شقيقه ، فلج ، لقوه ، صرع ، فراموشى مفيد است . « 1 » امام موسى عليه السلام فرمود : فان كان الضرس لا أكل فيه و كانت ريحا قطرالحنظل فى الاذن التى تلى الضرس ثلاث ليال كل ليله قطرتين او ثلاث قطرات يبرء باذن للّه . « 2 » يعنى : اگر دندان كرم خورده نباشد و تنها باد باشد سه قطره و يا دو قطره روغن حنظل در آن گوشى كه دندان بجانب آن واقع شده سه شب متوالى مىريزى كه ان‌شاءالله درد آن از بين مىرود . حنظل هندوانه ابوجهل داروى در مفاصل و نقرس و عرق النساء است مضمضه‌اش درد دندان را ساكت مىكند . حنظل در معجونهاى ديگرى در موضوعهاى : خارپشت ، سندروس ، بزاق فم و . . . بيان شده است . حنظل ثمر گياهى است به قدر هندوانه كوچك و در نهايت تلخى و تنها شخم آن مورد استعمال است كه مسهل سوداء و بلغم غليظ و مفتح افواه عروق و مسقط جنين و قاتل آن و جاذب اخلاط از عمق بدن و جهت فلج و امراض بارده دماغى و اعضاى عصبى و عرق النساء و مفاصل و نزولات مزمنه غليظ چشم و سينه و . . . مىباشد . « 3 » حنظل : به يونانى و سريانى قولوانيس و قولوقيس و به يونانى قاطنحوبا و به شيرازى گوشت و به كرمانى خرزهره و به فارسى : كبست و به فارسى عامه هندوانه تلخ و خربزه تلخ و خربزه روباه و هندوانه ابوجهل و به هندى اندر اين و مهاكال مىنامند و آن ميوهه نباتى است شاخهاى آن مثل خيار و برگ آن شبيه به آن لكن مشرف و كوچكتر از آن و نبات منبسط بر روى زمين شبيه به نبات هندوانه و برگ آن نيز مشابه به برگ آن و مايل به