دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 266

عمليات استخراج طلا و نقره را دارد كه با فشار حرارت از كان جدا مىشود سنگ جيوه اگر بى آلايش باشد و آميزه‌اى از خاك و سنگ ديگرى در آن نباشد همرنگ شنگرف با صحيح‌تر بگوئيم شنگرف هم رنگ آن است و باز به آن نمىرسد جالينوس و كسانى ديگر پندارند كه جيوه همچون مرتك ( مرده سنگ ) به عمل مىآيد و دليلشان اين است كه بوسيله آتش به دست مىآورند پس بايستى طلا را نيز همچون مردار سنگ مرتك بدست آورند و از آنجا كه گوهر سنگ جيوه به شنگرف شباهت دارد برخى بر اين پندارند كه جيوه شنگرف است و شنگرف را در ديگى مىگذارند و سر آن را با گل مىبندند و بر آتش مىنهند و جيوه بالا مىآيد اين نظريه نيز صحيح نيست بلكه صحيح آن است كه از شنگرف با چنين عملياتى كبريت به دست مىآيد . كشته آن حاد محرق مصدع است نزد حكماى هند معتدل است و لهذا جميع امراض را نفع مىبخشد و مقتول آن با روغن گل چون بر بدن و سر بمالند قمل را بكشد خاك سيماب در سميت نيز مثل آن است و چون غير مقتول آن را بر پارچه بمالند و به طور عصابه بر سر كس كه شپش بسيار باشد ببندند سپس بميرد به دهان و حلق و دماغ و گوش نرس زيرا بسيار مضر است . « 1 » 1 - مرهم كه در مرض كچلى از تراكيب سيماب استعمال مىشود .