تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 225

مساهمون:

ص٢٢٥

كم مقاومت دارد . ريشه آن به طور عميق در خاك فرو مىرود ، مقدار بسيار كمى تانن ، اسانس ، خواص درمانى ، دارويى است ، از دسته مقوىهاى تلخ و داراى اثر اشتهاآور و محرك اعمال تغذيه است تب‌بر ، در مالاريا نيز از آن استفاده به عمل مىآيد . در اطفال اثر دفع كرمك نيز دارد . « 2 » جنطيانا گرم است ، سدد جگر بگشايد و آن سپرز و آماس هر دو بگدازد ، حيض بگشايد ، كودك بيرون آرد ، زخم كلب الكلب را سود كند ، علل جگر سرد را سود كند ، بر طرف كند بلغم را ، مغز را پاك كند و وجع المفاصل را كه بلغمى بود سود دارد . « 3 » جنطيانا داراى خواص طبى فراوان است ولى بايد با احتياط مصرف شود جوشانده آن براى رفع درد شكم ، جلوگيرى از استفراغ و غش و بيهوشى نافع است . « 1 » مقوى معده ، بادشكن و ترياق سموم و مدر بول و حيض مىباشد ، جنطيانا را در ضعف معده و درد شكم و ضعف مثانه به صورت گرد استعمال مىكنند و نسخه معروف يونانى به نام ترياق اربعه و ترياق ثمانيه ، جنطيانا يكى از اجزاى آن مىباشد . « 2 » جنطيانا بيخى است به طول يك وجب كه بلند و سخت مىباشد ، طبيعت آن گرم يك درجه و خشك سه درجه مىباشد . بدل آن بيخ كبار و آسارون است . مدر حيض و بول و مسقط جنين است ، مقدار خوراك 4 گرم ، نيز مقوى و مدر و ترياق سموم مىباشد . خانمها آن را با حنا در كف دست مىمالند تا حيض بسته شود 2 گرم آن را با عسل اگر حامله بخورد جنين را سقط مىكند . « 3 » جنطيانا در نسخه‌هاى ترياق امراض ذكر شده و نيز در داروهايى مثل روغن عقرب براى مرض بواسير و سفليس و لقوه صورت و فلج به كار رفته و مسكن درد معده و جگر نوشته شده است نام طبى آن

bergenia , ligulata .

« 4 » جنطيانا داراى شكر نباتى به نام

gentioprcrin
c
61
h
02
o
9 مىباشد وقتى با اسيد
هامش
( 2 ) - گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 372 .
( 3 ) - روضة الانس و منفعة النفس ، در باب حنظل ، ص 109 .
( 1 ) - خواص ميوه‌ها ، خوراكيها و داروهاى گياهى ، ص 94 .
( 2 ) - المفردات ، ص 201 .
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 86 .
( 4 ) - همدرد ، ص 76 - 134 - 147 - 263 - 160 .