دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 227

حشرات و نوشيدنيهاى الكلى است ، جهت تسكين درد كبد و طحال توصيه مىنمايند ، جهت رفع مسموميت از نيش حشرات نافع است ، عصاره ريشه آن جهت تسكين درد پهلو و شكم و پيچيدگى اعصاب مفيد مىباشد . ريشه ژانسيان دارويى از دسته مقويهاى تلخ و داراى اثر اشتهاآور و محرك اعمال تغذيه است با مصرف آن عمل دفع تسهيل مىگردد بدون آنكه اثر مسهلى ايجاد شود . از ريشه ژانسيان به عنوان تب‌بر در مالاريا نيز استفاده به عمل مىآيد بعلاوه در اطفال اثر دفع كرمك نيز دارد . ذائقه : در اول خوردن شيرين و پس از آن تلخ مىباشد . صور دارويى : گرد ريشه به مقدار 50 / 0 تا 5 گرم به شكل كاشه يا حب عصاره به مقدار 20 / 0 تا 2 گرم به صورت حب خيسانده 5 در هزار ريشه تنطور 5 / 1 به مقدار 5 تا 20 گرم به صورت الكيسر ، پوسيون و غيره شربت كدكس به مقدار 30 تا 120 گرم در اشخاص بالغ . مقدار مصرف ريشه ژانسيان براى اطفال 20 / 0 گرم گرد براى هر يك از سنين عمر در آنهاست . مقدار خوراك : خوراك آن 2 گرم توصيف شده و در مواد مختلف مثل رب جنطيانا و تنطور جنطيانا و جوشانده و خيسانده آن در مقدار خوراك متفاوت نوشته شده است و خواص آن را مقوى معده و هضم كننده و اشتهاآور بيان كرده‌اند . « 1 » تنطور جنطياناى مركب بخوراك 30 تا 60 قطره براى معده و هضم غذا داده مىشود . يكى از نسخه‌هايى كه خود بنده براى هضم ، بادشكن و ايجاد اشتها به خوراك تجربه