تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 221

مساهمون:

ص٢٢١
براى داء الثعلب اطفال استعمال مىكنند به اين نام مىنامند . اطباى مسلمين هند و ايران برگ غافث را مشابه برگ بنگ نوشته‌اند . گل آن را بلند و نيلى نوشته‌اند . نيز در كتاب لاثانى لغات الادويه در عنوان « غافث » شجرة البراغيث و در يونانى اوقطاريون ، اوقيمونس و در فارسى گل خله ، گل جليل و در لاتين
delphinium zelil
و در انگليسى
agrimony
است . به قول كتاب فارماكوگرافيا بعضى علما آن را به جنطيانا تشبيه كرده‌اند . از گرد صاف كرده آن 7 % رب حاصل مىگردد كه يك واكس خفيف زرد رنگ در آن است . جنطيانا به نامهاى « كوشاد » و « دواء الحيه » و « جنطيانا » آمده است . جنطيانا گياهى است چند ساله علفى بلند داراى ساقه‌اى استوانه‌اى سبز و قوى ، گرم و خشك است . گياهى است علفى ، زيبا و به ارتفاع 50 / 0 تا 40 / 1 متر كه به حالت خودرو در دشتها و اراضى آهكى نواحى كوهستانى اروپا مانند آلپ و پيرنه و بعضى نواحى آسيا مىرويد . گلهاى آن كه در ارديبهشت تا اواسط خرداد ظاهر مىشود ، رنگ زرد دارد . اين گياه در مناطق كوهستانى تا ارتفاعات 2500 مترى نفوذ يافته است . قسمت مورد استفاده جنطيانا ، ريشه گوشتدار و منشعب آن است كه از گياه دو ساله شروع به بهره‌بردارى مىگردد ولى ريشه گياه 4 تا 5 ساله حجم بيشتر دارد و زيادتر مورد توجه است طول ريشه اين گياه در انواع مسن به يك متر نيز مىرسد . در ايران روييده نمىشود . سرگل آن در دارو سازى استعمال مىشود . ابن سينا و اعراب مطابق قول يونانيها كه آن را
eupatorion
ناميده‌اند . به نام غافث معرفى كرده است . در برهان قاطع آمده است كه بلندى آن يك وجب است و گل بلندى به رنگ نيلى دارد و ذائقه آن بسيار تلخ است . عربى : دواء الحيه ، كف الارنب ، كف الذئب . اهل مغرب : بششسكه ، قثاءالحيه .