تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 17

مساهمون:

ص١٧

* تاج الملوك

تعريف :

تاج الملوك گياهى پايا و به ارتفاع 30 تا 80 سانتىمتر است برگهاى نازك نسبتا پهن به رنگ سبز قهوه‌اى يا سبز تيره دارد از مشخصات آن اين است كه سطح فوقانى پهنك برگ آن غبارآلود به نظر مىرسد گلهاى آن زيبا ، نامنظم به رنگهاى مختلف ارغوانى و آبى است ميوه آن فوليكول و پوشيده از كرك‌هاى كوچك نزديك به هم است . اين گياه در جنگلهاى داراى نور كافى در دامنه‌ها و فواصل تخته سنگها و در دشت‌هاى سايه‌دار مخصوصا اگر جنس زمين آهكى باشد به حالت خودرو مىرويد در اروپا آن را در ارتفاعات كشور فرانسه و در آسيا در بعضى مناطق معتدل مىتوان يافت تمام قسمت‌هاى گياه مخصوصا ميوه دانه‌دار آن داراى مقدار جزئى از نوعى گلوكزيد مولد اسيد سيانيدريك است در دانه‌اش علاوه بر گلوكزيد مذكور مواد چرب امولسيون و دياستازهاى مختلف نيز يافت مىشود .

خواص :

در گذشته به عنوان مدر ، معرق ، ضد اسكوربوت و آرام كننده به كار مىرفته و در مصارف خارجى نيز به عنوان التيام دهنده زخمها و رفع خارش مصرف داشته است چون دانه آن اثر تصفيه كننده خون دارد در بيماريهاى جلدى مزمن و اگزوماهائى كه پس از خشك شدن لكه‌هاى شيرى رنگ در پوست ايجاد مىكند مىتواند مورد استفاده قرار گيرد بعضى از دانشمندان آن را در رفع يرقان مؤثر ذكر نموده‌اند سابقا از شربتى كه از گلهاى اين گياه تهيه مىگرديد براى آرام كردن سرفه در برونشيت و سل استفاده مىشده است اعضاى مختلف اين گياه به علت دارا بودن گلوكزيد مواد اسيد سيانيدريك ممكن است مسموميت ايجاد نمايد از اين جهت مقادير مصرفى آن بايد طورى باشد كه ايجاد خطر ننمايد دم كرده يا جوشانده 4 تا 7 گرم دانه در يك ليتر آب جوش گرد دانه به مقدار