تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 112

مساهمون:

ص١١٢

افيون از خشخاش حاصل مىشود . بعد از افتادن گل خشخاش پوست آن را شكاف داده رطوبت حاصل مىشود آن افيون است . « 1 » بوته آن

papaver somniferum linn
از خانواده
papaver aceae
مىباشد كه ميوه آن خشخاش است در انگليسى عام آن را
garden poppy
و در فرانسوى :
pavot somnifere
مىنامند . هندوهاى قديم در باره آن هيچ ذكرى نكرده‌اند در سنسكريت آن را
ahiphena
) اهى فينا ) نوشته‌اند از تاريخ گياه معلوم مىشود كه يونانيها در قرن سوم پيش از ميلاد مسيح آن را شناخته بودند بعد عربها اين دارو را معرفى كردند و نام آن را از
opion

) اپيون ) به افيون تبديل كردند . ترياك شيره ميوه گياه خشخاش كه با تيغ زدن ميوه خشخاش به طرق مخصوصى مىگيرند اين شيره در ابتداى خروج از ميوه كپسول شكل خشخاش سفيد رنگ است ولى در مجاورت هوا تغيير رنگ داده ابتدا زرد و بعدا قهوه‌اى رنگ مىشود شيره حاصل حاوى آلكالوئيد بسيار است . افيون « 2 » alkolides

به فتح همزه و ضم آن نيز و سكون فا و ضم ياى تحتانى و سكون واو و نون معرب ابيون يونانى است و به عربى لبن الخشخاش و مرقد و به بربرى ترياق و به سريانى مينون و به فارسى ترياك و به انگليسى اوپيم و به هندى اپهوداپيم گويند و معروف به اسم افيم است . « 3 » افيون : شيره خشخاش سياه است . بو كردن افيون مصرى خواب‌آور است . اندازه يك بار تناول افيون نبايد از دو دانگ بيشتر باشد . گاهى از كاهوى بيابانى نيز افيون مىگيرند و آن هم مخدر است ليكن مخدرى است ضعيف . وقتى كه گلها از درخت خشخاش مىافتد و غوزه‌ها نيم پخته است موقع عصر اين را شكاف مىدهند تا داخل خشخاش شكاف برسد يك شيرى از آن در مىآيد كه جامد

هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 17 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 1075 .
( 3 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 178 ؛ قرابادين ، ص 82 .