دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 106

گياهى است از تيره سوسنيها جزو دسته گل سوسن كه گياهى است دو ساله و در اروپا و آسيا و افريقا مىرويد ارتفاعش در بعضى گونه‌ها ممكن است تا 60 سانتىمتر برسد ساقه گلدارش منفرد است گل آذينش چترى است و گلهايش به شكل كره‌اى در انتهاى ساقه قرار دارند برگهاى اين گياه جزو سبزيهاى خوردنى مصرف مىشود . « 1 » تره در كتابهاى قديم : كراث به فارسى گندنا و به اصفهانى تره و به ديلمى كوار نامند و برى و بستانى مىباشد و بستانى آن را نبطى نامند و آن چند قسم است . آنچه برگش باريكتر و در تمام سال موجود است كراث البقل و كراث المائده مىگويند و آنچه در آخر زمستان و اول بهار بهم مىرسد و شبيه به پياز و قبه آن مانند پياز است كراث شامى نامند و از مطلق آن مراد كراث البقل است در سيم گرم و در دوم خشك و خوردن بعد از غذا مانع ترش شدن طعام و ملين طبع و مدر حيض و ملطف و مبهى و رافع قولنج و مفتح سده و جگر و مقوى كمر و قوه هاضمه و منقى قصبه ريه و آبش به قدر سه مثقال و نيم قاطع خون بواسير و محرك باه و با عسل جهت جميع امراض بارده سينه و با ماء العسل جهت سموم نافع و مطبوخ آن با جو جهت ربو و درد سينه مفيد و عصاره خشك آن مسهل خون و به سركه پرورده آن مفتح سده جگر و سپرز و رافع قولنج و حمول برگ كوبيده آن به تنهايى و با ادويه مناسبه مجفف رطوبات رحم و مانع ازلاق جنين و جلوس در طبيخ آن با سركه آب و نمك باشد جهت انضمام فم رحم و صلابت آن مفيد و ضماد آن جهت گزيدن هوام و افعى و با سماق جهت شرى و ثاليل و با نمك جهت قروح خبيثه و طلاى مطبوخ آن جهت بواسير و قطور آب آن با روغن گل و سركه كهنه جهت درد گوش و دوى و سموط آن با كندر و سركه جهت قطع نزف الدم و رعاف مفيد و چون گندنا را دو بار پخته بفشارند و جرم آن را در آب سرد بخيسانند و با اطعمه استعمال كنند رفع نفخ و غلظت آن مىكند و باعث لذت اطعمه مىگردد .