تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 522

مساهمون:

ص٥٢٢

* بيدخشت

تعريف :

بيدخشت يكى از منّهاست كه از درخت بيد بدست مىآيد و مشابه شيرخشت است ، ولى فرقش در اين است كه شيرخشت از درختهاى مخصوص گرفته مىشود و بيدخشت از درخت بيد . مقدار خوراك آن 24 گرم و در بيشتر مكانها هم يافت مىشود . اصلاح كننده آن باديان و گلاب و مشابهش ترنجبين است . بيدخشت ماده شيرينى است كه هنگام گرماى تابستان از تنه درخت بيد تراوش مىكند و به صورت قطره‌هاى بىرنگ و چسبيده ديده مىشود . دكتر صادق مقدم ، رساله ختم تحصيلى خود را به فرانسه در موضوع مانها ايران نوشته و در مقدمه كتاب ، شرح مفصلى از قول دانشمندان ، حكماء و اطباى قديم نوشت و از خلاصه كلماتش مفهوم مىگردد : مان همان ( منّ ) است كه در قرآن نيز از آن ياد شده و عبارت است از ترشح سفيد يا زرده ماده طبى كه در اثر تغييرات جوّى و گرمى هوا بر روى برگ ، تنه و شاخه درختان و گياهان پيدا مىشود و گاهى روى برگ درخت بيد مىنشيند . و بايد يادآور شويم كه پوست درخت بيد به صورت جوشانده يا دم كرده به مقدار 20 گرم در يك ليتر آب براى رفع تب نوبه و مالاريا به كار مىرود . « 1 » در مجمع البحرين از مادر منّ آمده : « المنّ شىء حلو كان يسقط من السماء على شجرهم » . « من چيز شيرينى بوده كه از آسمان بر درختهاى بنى اسرائيل نازل مىشد » .

روايت :

در قرآن شريف آمده :
« وَ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوى »

« 2 » « بر شما بنى اسرائيل من و سلوى را نازل كرديم » .

هامش
( 1 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 71 .
( 2 ) - بقره : 57 .