تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 496

مساهمون:

ص٤٩٦

* به ورق

تعريف :

جابر بن حيان در رساله خود از به ورق اسم آورده است . به ورق را به اسم علمى
Borax
نوشته‌اند . به ورق نمكى است كه در زمين شوره‌زار پيدا مىشود و داراى انواع معدنى و مصنوعى مىباشد . مزاج آن گرم و خشك در آخر دوم است . لفظ يونانى آن ، نترون ، مشتق از همين است . نترون بعدها معرف و نطرون شده است . لغت تازه به ورق در آن واحد به معناى بورات دوسود است كه در لاتينى به صورت بوراكسى در آمده است . « 1 »

خواص :

به ورق نافع بيماريهاى زخم ، اخلاط غليظ ، لاغرى ، شوره سر ، مسموميت از قارچ سمى ، گرى ، ورم پلك ، آب ريزش چشم ، جوشهاى زير بغل و كشاله ران و عفونت زخم مىباشد . به ورق را در شيمى سديم بورات مىگويند . به ورق مضر معده است و بيشتر به صورت خارجى استعمال مىشود . بسيار زداينده ، شوينده و التيام دهنده زخمهاى جلدى است . تنقيه مىنمايد و خلطهاى غليظ را مىبرد . بويژه به ورق آفريقايى در اين زمينه قوىتر است . به ورق را اگر بر موى پاشند موى را نازك مىكند . مرهم به ورق خون را به سطح بدن مىكشاند و رنگ صورت زيبا مىشود . به ورق لاغرى را علاج مىكند لكن اگر زياد بخورند رنگ را سياه مىگرداند . در علاج شوره سر نافع است . براى معده بد است و معده را تباه مىگرداند . به ورق بهترين پادزهر قارچ سمى است . « 1 »
هامش
( 1 ) - مايرهوف ، ص 51 .
( 1 ) - قانون در طب ، ابو على سينا ، ج 2 ، ص 88 .