دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 481

است و مخلوط آن با شيره گلقند جهت تبهاى مركبه نافع است . « 7 » بنفشه كه در شكر پرورده باشد سرفه را كه به دليل گرمى بود ، دفع مىكند . « 1 » بوييدن گل تازه بنفشه مغز يا دماغ را تقويت مىكند ، خستگى را كم كرده و نشاطآور است و به همين دليل عطرى از آن به دست آورده و مورد استعمال و استفاده قرار مىدهند . نيز روغن بنفشه كه عبارت از : عطر بنفشه يا ساييده نرم گل بنفشه در روغن بادام شيرين ، به نسبت 1 در 10 مخلوط ( به نام روغن بنفشه بادام ) و در بيمارانى كه مبتلا به اختلالات مغزى و روانى ، سرسام ، فراموشى و كندى حافظه هستند ، بطور بوييدن و ماليدن آن در داخل بينى هر روز و شب استعمال مىشود . دم كرده گل بنفشه 5 گرم ، با همين مقدار گل نيلوفر ، گل گاو زبان و گل خطمى ( به نام چهارگل ) با 20 گرم ترنجبين كه در نيم ليتر آبجوش ، صبح مانند چاى ، به مقدار نيم ساعت دم و صاف كرده و در شيشه ريخته و هر ساعت يك قاشق سوپ خورى ميل شود نافع بيماران مبتلا به عوارض ريوى مانند سينه پهلو ( پنومونى ) و ( پلورزى ) ، برونشيت ، سرفه شديد ، اخلاط خونى يا چركى و ورم حلق و طنابهاى صوتى مىباشد . همچنين دم‌كرده 10 گرم گل بنفشه ، 3 گرم با شير خشت و 5 گرم تاجريزى ، صبح ناشتا بيمار مبتلا به يبوست مزاج ميل كند ، موجب لينت ( لزى ) معده و روده‌ها و نرم شدن مزاج گردد . برگ بنفشه را هر مقدار كه خواهند شسته و جوشانده تا له شود ، ماليدن آن در گرى ، كچلى ، اگزما ، خارش جوشهاى بدن و تحليل اورام عضلات مفيد است . « 2 » لعاب بنفشه براى رفع انواع ورمهاى داخلى و خارجى ، بيماريهاى چشم و التهابات معده و روده به كار مىرود . ريشه و تخم بنفشه موجب قى و استفراغ و ليفت مزاج مصرف مىگردد و در موارد مسموميت‌هاى خود به خودى مثلا يبوست‌هاى مزمن بسيار موثر هستند . در موارد مسموميت‌ها نبايد از اين روش غفلت كرد دم‌كرده و جوشانده گل بنفشه را در موارد