تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 468

مساهمون:

ص٤٦٨

* بلور

تعريف :

نام علمى : كوارتز
quartz
و عرفى آن را
crystal

گويند . بلور ، نوعى شيشه است كه از تركيب سيليكات دوپتاسيم و سيليكات دو پلمب ساخته شود . آبگينه صاف و شفاف « 1 » بلور سنگى است معدنى كه در هند بسيار يافته مىشود . سفيد شفاف لماع و آنچه در آن گذارند مثل شيشه و گويند كه آبى است كه سائل مىشود و منجمد مىگردد . نرم‌تر از زمرد و سخت‌تر از شيشه و در بعضى جاها مانند كشمير سخت‌تر و در بعضى بلاد مثل عظيم‌آباد نرم‌تر و شفافيت آن كمتر و افضل آن است كه بسيار صاف جرم باشد و بهترين اقسام اين سنگ آن است كه آن را به فارسى در نجف گويند و آن قليل الاستعمال در طب است و مصلح آن قند كهنه است و چون آن را مقابل آفتاب بگيرند و در قرب آن از جانب ديگر پنبه حل شده نهند شعاع در پنبه نفوذ كند و آن را بسوزاند . در دستور بريتانى بلور به اسم

silicon dioxide (
سيليكون دى اكسايد ) آمده است و داراى فرمول شيميايى
sio 2

مىباشد . و در صنعت شيشه سازى و ظرف سازى استفاده شده است « 2 » . بلور را به عربى : حجر البلور . فارسى : سنگ بلور . انگليسى :

crystal
گويند . سنگى است كه از معدن كوه در مىآيد ، خيلى سفيد و شفاف مثل شيشه از يك طرف آن طرف ديگر ديده مىشود قسم اعلاى آن در نجف است . « 3 »

خواص :

اكتحال باريك سوده آن براى رفع بياض چشم و جرب عين نافع و از خواص آن است كه تعليق آن جهت رعشه اطفال و منع فزع در خواب و درد دندان نافع است . « 4 »
هامش
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 575 .
( 2 ) -r . pدستور بريتانى ، ص 606 .
( 3 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 45 .
( 4 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 333 ؛ قرابادين كبير ، ص 124 ؛ صيدنه ، ج 2 ، ص 787 ؛ تحفه حكيم ، ص 55 .