دهد . تناول آن شدت تبهاى گرم را تسكين دهد . « 1 » بزر قطوناعرفى :
spogul seeds
طبى :
plantagoovata
بذر قطونا در هداية المتألهين بجاى بذر قطونا كرارا اسپقول آمده و در درمان كردن بيماريهاى گوناگون تجويز شده است . بذر قطونا به اردو : اسپغول . به تركى : قارنى يا روق ناميده مىشود . كوفته و ضماد آن منضج و مفجر اورام است و به آب دهن جهت نضج و انفجار دمل مفيد و با سركه مسكن دردها و ضماد آن با سركه و روغن گل نافع پيچيدگى عصب و تشنج آن حادث از يبوست .
در منطقه هند آن را دوايى سرد كننده و ملطف و رطب استعمال مىكند . در التهاب و خرابى صفرا داده مىشود و ساييده آن را معجون كرده با سركه و روغن براى درد مفاصل استعمال مىشود . براى سرد كردن سر از لعاب آن يك محلول درست مىشود 8 تا 13 گرم با آب گرم و شكر در مرض ديزانترى براى نرم و منظم كردن خروج داده مىشود .
* برف
تعريف :
برف عبارت است از انجماد درجه دوم آب در آسمان كه به وسيله صعود بخار آب درياها حاصل مىشود . درجه اول بخارات آب در سطح پايينتر تشكيل ابر داده با برخورد حرارت سطح زمين به صورت باران نازل مىشود و در درجه دوم كه بخارات بالاتر رفته و به صورت ذرّات متبلور ( كريستال ) در آمده در اثر سنگينى يا تماس با هواى گرم به صورت برف پايين مىآيد و كم و بيش در سطح زمين مىريزد و نيز درجه سوم صعود بخارات آب به مراتب بالاتر از فضا رفته و به صورت تگرگ مانند برف در اثر سنگينى يا تماس با هواى گرم فرو مىريزد كه به نسبت زمان و مكان و برودت و حرارت هوا به حجم از يك نخود تا يك تخم مرغ شايد هم بزرگتر ديده شده باشد .
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 144 ؛ قانون در طب ، ص 90 ؛ قرابادين كبير ، ص 112 .