دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 419

حاصل شود آن 6 % در ماده نيتروژن كه برابر مشابه به 25 % ماده يروتين مىباشد و علاقه شيمى آن با اصماغ است يا سيلولوز قابل محلول شدن نيست . در بذر كتان پخته رسيده نشاسته موجود نيست و لكن در ميوه نارسيده موجود است كه ماده لعابى ابراز مىكند . در هوا خشك شده بذر كتان 9 % آب موجود است و مواد مقوى بذر كتان يوتاسيدم ، فاسفيت ، ماغتيزم ، كالسيم ، تقريبا مقدار 3 % هستند با اختيار شيمى كمى ماده تانن هم در آن ديده شده است مجرى سو نقل كرده است كه عصير پخته كتان با آب گرم را وقتى كه بر حرارت 25 % مىگذاريم و بعد از آن تقطير مىگيريم يك ماده تقطير شده كه هيدروسيانيك اسيد دارد در دست مىيابيم . تقريبا به سه طريقه روغن گيرى مىشود ، سد ، گرما و فشار يا با ادويه حل كننده براى روغن گيرى بيشتر تخم كهنه چهار روش استعمال مىشود . از حب تازه روغن تلخ و گس مىآيد . « 1 » شريف مىگويد : كه اگر كسى مىخواهد چاق شود لباس كتان نشسته را در تابستان بپوشد نه در زمستان و گفته‌اند كه گل آن براى قلب و تخم مقوى باه و طبيعت آن گرم و خشك است . ضماد آن براى درد مفاصل و درد روماتيزم مفيد است . به صورت نرم كننده ماده لعابى آن در چشم استعمال مىشود . با عسل استعمال آن براى سرفه و سرما خوردگى مفيد است سرخ كرده تخم كتان را قابض و جمع كننده تعريف كرده‌اند . ميوه ناپخته آن را به صورت سبزى خورشتى در غرب هند استعمال مىكند . در طب جديد چاى كتان