است .
آن را به فارسى : تخم كتان . عربى : كتان ، بزرك ، بزر ، بذر الكتان . يونانى : ليسفرمون .
سريانى : بارى اعلا . سنسكرت : السى ، پچهلا ، دپوى ، موگندها . هندى السى ، تيسى ، مسينا .
انگليسى :
common flex seed , flax , linseed
لاتينى :
linum lina semina , eustatasium
از تخم آن زياد روغن حاصل مىشود . « 1 »
تركيبات شيميايى :
از سوزاندن روغن كتان يك ماده مثل تريتاين به نام
birdlime
در آن مىباشد . ماده مهم بذر كتان روغن است كه ثلث وزن بذر حاصل مىگردد و از عمل فشار قوى 2030 درصد از آن روغن حاصل مىشود . روغن كه بدون حرارت با فشار حاصل مىشود رنگ آن كمى عوض مىشود و نيز مزه هم ندارد و جامد نمىشود تا وقتى كه در 20 درجه سرد شود .
روغن بازارى رنگ زرد داشته و رنگ و مزه گس دارد . اگر در هواى باز باشد بخصوص اگر با
oxid ecad
گرم كنند ، آن بيك وارنش تراسپريتت عوض مىشود كه آن را
linohyne c 32 h 54 o 11
مىنامند . روغن آن 1112 % زياد مىشود و لكن ماده گلسيرين در عمل
oxidation
ضايع مىشود . از آن صابون و گلسيرين درست مىكنند و 90 % فاتى اسيد
fatty acid
كه در آن
linoleic acid
حاصل مىشود نيز به همراه آن
myric palmitic oleic
اسيدها سبز است و اثر هوا بر آن ، آن را به
oxylinolcie acid c 16 h 26 o 2
تغيير مىدهد
linoleic acid
. در خيلى روغنها حاصل مىشود بخصوص در
poppy seed
تخم خشخاش و آن با هيدرواسيد اعتبارى و اسيد اوليك
c 18 h 54 o 2
يكسان نيست . و ماده لعابى روغن كتان فلتر نمىشود تا وقتى كه آن جوشانده شود و به
هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 19 .