دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 414

است ، نرم كننده سينه ، مقوى و محرك در موارد ناراحتىهاى ناشى از فلج و معالجه صرع و هيسترى ، استعمال خارجى مثل جوشانده آن براى تميز كردن زخمهاى باز جراحتها و ضد عفونى كردن استفاده مىشود . ريشه جويده و له‌شده آن را اگر روى محل نيش مار بگذارند از پخش سم در بدن جلوگيرى مىكند . « 2 » بان درختى است كه دانه‌هايش بزرگتر از نخود و مايل به سفيدى است . مغزى نرم و روغنى دارد . خاصيت درمانى دارد . براى دمل و جوش ، علاج دملهاى سخت و زگيل بسيار مؤثر است ، زخم و قرحه ، جرب و پوست‌انداز براى بيماريهاى جلدى و كچلى سودمند است . براى معالجه تصلبات كبد طحال مفيد است . براى خارج كردن بلغم نيز مفيد است . « 1 » بان : دانه و روغنى باشد خوش بو و بسيار سبز و برگ آن سبز رنگ است . « 2 » روغن آن مفيد براى خشونت پوست ، حكه ، خارش و ورمهاى سخت مىباشد . مخلوط سائيده ميوه بان با سركه نافع جدا شدن پوست از بدن است . مزمزه پخته ريشه آن مفيد درد دندان و جويدنش نافع سستى لثه مىباشد . ماليدن سائيده چوب درخت بان بر دندانها نافع سختى و سدد جگر و طحال است . خوراك 1 مثقال ميوه آن با عسل مسهل بلغم است . مضر جگر است و مصلحش باديان مىباشد . بدل وزن آن روناس و نصف آن سليخه و ربع وزن آن بسباسه ( پوست جوزبوا ) است . جلا دهنده ، محلل ، گرم كننده عصب ، نرم كننده سختيها ، تشنج اعصاب ، زگيل ، درد دندان ، دردهاى ناشى از سردى ، فلج ، درد بينى و گوش مىباشد . آشاميدن يك مثقال آن با آب و سركه جهت پاك كردن جگر و طحال مفيد است . روغن بان مضر معده است و مصلحش انيسون مىباشد . « 3 »