دانه بارهنگ به عنوان اسهالآور به كار مىرود و عمل اسهال آورى آن به علت افزايش حجمى است كه موسيلاژ موجود در غشاء دانه حاصل مىكند و بدين وسيله باعث ازدياد حجم مدفوع و نرم شدن رودهها مىگردد . دانههاى بارهنگ را هميشه بايد با مقدار زيادى آب تجويز نمود . مقدار مصرف آن 5 / 7 گرم مىباشد . « 1 » در ميان كردها از برگ و دانه آن براى التيام زخمهاى كهنه و تصفيه خون و تسكين درد دندان استفاده مىكنند . « 2 » قسمت مورد استفاده اين گياه ، برگ ، ريشه و دانه آن است كه در طب عوام به مصارف درمانى مىرسد . ريشه ، برگ و دانه اين گياه اثر قابض و نرم كننده دارد و از آنها به عنوان تصفيه كننده خون ، آرام كننده و رفع تحريكات در نزلههاى مزمن برونشها ، نزله مجارى ادرار و دستگاه هضم ، رفع ناراحتيهاى آسم مرطوب ، اسهال ساده ، ورم مخاط دهان ، درد دندان و حتى درد گوش استفاده مىگردد . جوشانده دانه بارهنگ در رفع بيماريهاى التهابى كليه و مثانه و مخصوصا وجود خون در ادرار ، موثر تشخيص داده شده است . نتيجه گيرى كردهاند كه اگر برگ تازه بارهنگ به مدت چند ساعت در آب جوشيده قرار گرفته سپس قطعات آن بر روى زخمهاى باز گذارده شود ، باعث سرعت التيام و بهبود آنها مىشود . و نيز نتيجه گرفتهاند كه لهشده برگهاى تازه بارهنگ را اگر در ناراحتيهاى جلدى بر روى پوست قرار دهند و مرتب آن را تجديد نمايند اثر معالج در رفع سوداهاى بسيار دردناك ظاهر مىكند ، برگ تازه و لهشده بارهنگ اگر در محل گزيدگى زنبور و پشه مالش داده شود ، درد را تسكين مىدهد . « 3 » مرهم كوبيده برگ آن از بين برنده ورمها است . تخم آن اسهالآور و مرهم تخم آن همراه با قدومه و آبليمو از بين برنده ورمها مىباشد . نيز خوراك تخم بارهنگ با شيرين بيان ( و 41 وزن آن دارفلفل ) براى درد سينه و سرفه مفيد است كه بايد با شير خورده
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 392
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٣٩٢
هامش
( 1 ) - مفردات پزشكى جديد فارماكوگنوزى ، ص 113 .
( 2 ) - رشته مرواريد ، ج 3 ، ص 8 .
( 3 ) - گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 712 .