هضم نيست . حلتيت صمغ انگدان است . گرم و خشك است در درجه سوم . انگدان لطافتزاست و بيخش بادآور ، اگر تن را با انگدان و بويژه با شيره آن ماساژ دهند در جذب كردن مواد به خارج بسيار مؤثر است . بوى تن را تغيير مىدهد . ضماد آن كه با روغن زيتون باشد لكه سياه خونى زير چشم را به كلى از بين مىبرد . « 1 » انجدان مفتح و جالى و محلل و ملطف و مقاوم سموم امراض سر است ، ضماد انجدان سياه با خطمى و آرد كرشنه بر سر جهت سدد حادث از اخلاط بارده مجتمعه در دماغ و آشاميدن آن دهان را نيكو و حافظه را زياد و فراموشى و كُندهوشى و حمق را زايل گرداند . « 2 »
روايت :
روايت از على عليه السلام است كه روزى مادر و دخترى به خدمت حضرت رسيدند ، دختر مظنون و مشكوك به حاملگى بود ، به محض ورود به خدمت حضرت امير عليه السلام و توجه آن حضرت به شكم برآمده و قيافه معصوم آن دختر فرمودند : « عليكم بالانجدان » .
خواص :
آن گرم كننده امعاء ، محلل رياح ، مهيج اشتها ، مقوى هاضمه و دافع اغذيه سنگين و ادويه سمّى و طحال و يرقان و استسقا و استفراغ بلغمى ، سختى بول بلغمى ، مدر بول محتبس ، حيض و شير ، گرم كننده كليه و مثانه ، محرك باه ، رافع درد مفاصلى كه از سردى ايجاد شده ، مىباشد . آشاميدن آن خصوصا محلل آن كه سركه آن را استعمال نمايند ، زيرا كه استعمال جرم آن در جميع مواضع جائز نيست .
خوردن مقدار يك مثقال تخم انجدان در اخراج جنين قوى الاثر است و مالش آن با روغن ايرسا يا روغن حنا نافع درد مفاصل ناشى از سردى است .
انطاكى نوشته كه گويند : چون زن بعد از حيض بلافاصله هر روز تا يك هفته يك درم تخم انجدان بخورد ، هرگز آبستن نشود . بيخ آن در افعال قويتر از ساير اجزاء آن است و مقدار شربت بيخ آن را تا نيم مثقال گفتهاند . گويند : مضر ريه و معده و مصلح آن عسل
هامش
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 67 .
( 2 ) - قرابادين كبير ، ص 92 .