تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 262

مساهمون:

ص٢٦٢
انگدان نافع براى يبوست ، بوى بد بدن ، درد مفاصل ، لكه سياه خونى زير چشم ، كُندذهنى ، فراموشى ، حماقت ، كمى حافظه ، سردى ، ورم طحال ، يرقان ، استسقاء ، ضعف قوه باه ، سختى ادرار و حيض و شير ، رعشه و فلج مىباشد . چون زن بعد از حيض بلافاصله هر روز تا يك هفته يك درهم تخم انجدان بخورد ، هرگز آبستن نمىشود . سفيد اين گياه را در غذا و سياه آن را در داروها استعمال مىكنند . اين گياه علف چترى و تا حدود يك متر بلندى دارد و در بعضى جاها به دو متر مىرسد . در كوههاى بختيارى گياهى شبيه به گلپر مىرويد كه مردم بختيارى به آن انجدان مىگويند و بسيارى از مردم آن را گلپر مىدانند و حتى تخم گلپر را به جاى تخم انجدان جا مىزنند . مردم بختيارى براى معالجه چرك زخم از انجدان استفاده مىنمايند . زيرا انجدان مطلق مراد تخم آن است . معرب انگدان فارسى است ، چون انگ درخت آن است و دان مخفف دانه است معنى آن تخم انگ و از اين جهت صمغ آن را به فارسى انگژه نامند . به فارسى صمغ را مىگويند و از اين جاست كه چون انجدان مطلق مذكور شود مراد تخم آنست و آن كاستم است . انجدان دو نوع است : يكى طيب يعنى خوشبو و سفيد و آن ماده است و مورد استفاده براى خوراك همين نوع است و دومى بد بو و سياه و اين نر است كه قويتر و در غذا وارد نمىشود .

اسم :

انجدان و حلتيت كه صمغ درخت انجدان است به تركى بالدرغان ، انجدان معروف انگدان فارسى است و روميان ساليوس يا كاشم و به هندى هنگ گويند . در برخى از جاها آن را بنام اشترغاز و خارشتر نيز مىنامند و در خراسان انگژ گويند .

انگدان - انجدان :

دو نوع است سپيد و سياه . انگدان سياه در غذاها داخل نمىشود . بيخ آن مزه‌اش به مزه اشترغاز نزديك است و مزاج آن بادآور است . اشترغاز ديرهضم است ، لكن انگدان سياه هر چند بسيار ديرهضم است به اندازه اشترغاز دير