دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 218

است . برگهايش متناوب و پهنكش داراى بريدگيهاى بسيار مىباشد و گلهايش زرد رنگ است و در آخر تابستان پيدا مىشود . « 3 » نباتى ما بين درخت و گياه ، شبيه به افتيمون ، ساقه آن بلند ، شاخهاى آن انبوه و پر برگ شبيه به برگ صعتر ، غبار آلوده و گل آن مانند گل بابونه و از آن ريزتر است . « 1 » گياهى است كه برگ آن شبيه برگ مرزه و داراى تلخى ، گيرندگى و سوزش است . حُنين گويد : افسنتين چندين گونه است : خراسانى ، مشرقى ، سوسى ، طرسوسى و يك نوع آن را از كوه لنكام مىآورند . افسنتين نبطى ، معطر است . افسنتين عموما داراى جوهر خاكى و لطيف است و با مزاج خاكى خود داراى گيرندگى و با جوهر لطيفش مسهل و باز كننده است . افسنتين از تيره درمنه‌ها است و به همين دليل برخى از حكما آن را درمنه ( شحّ ) رومى خوانده‌اند . افشره افسنتين از برگ آن مؤثرتر و با افشره افراسيون برابر است . بهترين نوع افسنتين گونه سوسى و طرسوسى مىباشد كه به رنگ عنبر است و اگر آن را خورد كنند بوى صبر مىدهد . « 2 » گياهى است كه قد آن به هشتاد سانتىمتر و گاهى يك متر مىرسد ، رنگ برگهاى آن سبز مايل به سفيدى است و برگهاى نورسته آن در مقابل نور خورشيد برق مىزند . اين گياه در اراضى خشك و شنزار كه داراى هواى گرم است مىرويد و موقع گل كردن اين گياه از تير ماه تا مهر ماه است و گلهاى آن به شكل خوشه و داراى رنگهاى قرمز و زرد است . « 3 » گياهى مانند بابونه گاو ( خبز الغراب ) است . برگهاى آن ، مانند صعتر ، كرك‌دار و غبارآلود ، گل آن مانند گل بابونه ولى كوچك و سفيد كه ميان آن زرد است و كيسه‌اى پر از تخم در ميان آن مىباشد . « 4 » داراى انواع : رومى ، نبطى و هندى است . ديسقوريدس گفته است كه آن از انواع