تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 151

مساهمون:

ص١٥١

تهران به قزوين ، گيلان : رستم‌آباد و رودبار ، اطراف كرج ، تبريز ، بختيارى ، لرستان : ازنا در 800 مترى ، كرمان ، فارس ، بوشهر ، بلوچستان ، سيستان ، لوتك ، خراسان : نزديك بيرجند ، گناباد ، نزديك نيشابور ، كاشان ، قزوين ، قم ، راجرد در 1700 مترى ، سمنان و دامغان مىرويد . به حالت خودرو در بسيارى از اراضى باير شمال آفريقا ، منطقه مديترانه ، تركيه ، سوريه و ايران مىرويد . « 4 » در مناطق شام و سينا ديده مىشود . « 5 »

نسخه :

تخم اسپند و تخم كتان ، را ساييده با عسل مخلوط كرده بليسند ، براى مرض تنگى نفس نافع ، باد روده‌ها را تحليل و مغز و اعضاى بدن را گرم مىكند . جوشاندن اسپند در روغن زيتون و چكانيدن آن در گوش كر ، گوش را باز مىنمايد . خاصيت اسپند تا چهار سال باقى مىماند و مقدار خوراك آن از نيم تا يك مثقال است . « 1 » اسپند عرق‌آور ، مدر حيض و كرم كش است . « 2 » نافع سياتيك ، امراض سر و مغز و امراض سرد مثل فلج و لقوه است . خوراك آن از 4 تا 9 گرم است . ريه و سينه را از رطوبت غليظ صاف مىكند . مقوى باه و چاق كننده و مدر بول و حيض است ، در مرض يرقان و استسقاء نافع است و اعضاء بدن را گرم مىكند و جوشانده آن در امراض سينه و تنگى نفس مفيد است . چكاندن سوزانده آن با روغن زيتون براى درد گوش مفيد مىباشد و ضماد آن براى دردهاى بادى ، سستى و فلج مفيد است . سودا و امراضى كه علت آن سردى است مثل كمر درد ، سستى ، فلج ، شل و ضعف قوه باه در زن و مرد را نافع است . شير زنان را زياد كرده و مدر حيض مىباشد و براى خوردن ، به طور معجون با روغن شيرين و عسل مخلوط كرده استعمال مىشود . دكتر جى گويال تجربه نموده كه جوشانده و تنطور اسپند ، مدر حيض است و نيز بيان مىكند كه برگ آن داراى كمى اثر بنگ و كمى نشئه‌آور است . خوراك 2 سى سى تنطور حرمل

هامش
( 4 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 1 ص 449 .
( 5 ) - لسان العرب ، حرف ح ، ص 155 .
( 1 ) - المفردات ، ص 79 .
( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 1271 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 151 | مصطفى النوراني الاردبيلي