تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 111

مساهمون:

ص١١١

روايت :

معمّر بن خلّاد گويد : امام ابوالحسن الرضا عليه السلام بيشتر اوقات مرا به اين داروى ذيل امر مىكرد و مىفرمود : در آن فوايد زيادى هست و من آن را در مورد بادها و بواسير تجربه نمودم و آن مخالف واقع در نيامد . هليله سياه ، بليله و آمله به طور مساوى با هم كوبيده و در پارچه ابريشمى ، صاف كرده و سپس به همان اندازه بادام زرد را كه نزد عراقيها مقل ازرق است مىگيرى و وارد آب تره مىنمايى كه سى شب در آن خيسانده شود ، بعد اين داروها را مخلوط مىنمائى تا با يكديگر مثل خمير گردند و سپس آن را مانند عدس ، حب ( قرص ) درست كرده و دستها را با روغن بنفشه ، يا روغن خيرى ( شب بو ) يا روغن كنجد ، روغن‌مالى كرده تا نچسبد ، بعد آن را در سايه خشك مىنمايى اگر تابستان باشد يك مثقال و اگر زمستان باشد دو مثقال از آن را مىخورند . « 1 »

تركيب شيميايى :

در حرير مواد :
Sericin , Fibrin , Resins , Fats , Matter , Mineral , Fibroin
وجود دارد . « 2 »

مزاج :

مزاج ابريشم گرم و خشك در درجه اول است و بعضى آن را معتدل گفته‌اند و صاحب حاوى ، معتدل در گرمى و سردى گفته است . « 3 »

خواص :

چنانچه ابريشم را نشسته باشند نرم ، پاك و قطع كننده به علت لطافت نفوذ آن مىباشد . نيز جلا دهنده ، شادىآور ، مقوى قلب و مغز و حافظه ، چاق كننده ، مقوى ريه ، معده و باه و مفتح سده‌ها است . ابريشم داراى تيزى ، تندى و گزيدگى است و بهتر است كه در معجونهاى بزرگ به صورت سوخته و غير سوخته ، بريده و پخته استعمال شود . ساييده آن با مرواريد و كهرباى زرد ، در داروهاى مفرح قلب استفاده مىشود و با بسد ( گياهى بدل مرجان ) نافع امراض چشم است . ابريشم چون پاك كننده خون است شادى بخش قلب ، رفع كننده غم و اندوه و خفقان و پاك كننده معده از بلغم و سودا است .

روش سوزاندن ابريشم :

بدين ترتيب است كه آن را با قيچى خورد كرده در ظرف سفالين گذاشته و روى آتش بگذارند ، ظرف را حركت داده تا آن كه بو داده و سپس ساييده شود . مقدار خوردن تركيبات ابريشمى خام قيچى شده يك درم و ساييده سوخته
هامش
( 1 ) - الطب ، ص 101 ؛ بحار ، ج 62 ، ص 201 .
( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 160 .
( 3 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 119 ؛ المفردات ، ص 69 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 111 | مصطفى النوراني الاردبيلي