مقدمهء انحطاط و انقراض نژادى است . بنابراين اگر ما بخواهيم از جاى خود تكان خورده و براى ترقى و تعالى خود قدم برداريم اولين كار ما بايد اين باشد كه از تقليد كوركورانه صرفنظر كرده و در هر امرى بمطالعه و تحقيق پردازيم زيرا سرّ پيشرفت و ترقى اروپائيان در تحقيق و مطالعه بوده است نه در تقليد و اگر ما نيز بخواهيم خود را از اين عقب افتادگى نجات دهيم بايد بتحقيقات علمى پردازيم تا مثل آنها از ابتكار و ابداع فكرى و مطالعات علمى خود موفق به اكتشافاتى شويم نه اينكه در هر جمله و هر حرف تكيهكلام ما اقوال و عقايد آنان باشد ، نه اينكه با كمال عجز و انكسار بدرگاه آنها رو آورده به دريوزگى مشغول شويم و چشممان به دروازههاى اروپا باشد كه چه موقع فلان دارو مىرسد تا آن را بقاپيم و براى معالجهء بيماران خود به كار بريم و تازه پس از مدتى خود آنها بگويند كه اين دارو طبق تحقيقاتى كه به عمل آمد مضارش بيش از نفع آنست . اگر تاكنون ما اهل تحقيق بوديم پى مىبرديم كه هنوز آنها بما احتياج دارند نه ما به آنها و اگر ما قدمبهقدم سير تحول دانش پزشگى را از چند قرن به اين طرف مىپيموديم بر ما معلوم مىشد كه دانشمندان اروپا مرتبا به خبط و خطاهاى گذشته خود پى برده و بدون
نهضت پزشكى يا لزوم تجديد نظر در اصول و مبانى طب امروز ( فارسى ) — صفحة 186
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٨٦