يك نسخه منضج كه مخصوص مفاصل حاد بود از روى آن بشرح زير نوشتم :
سورنجان 1 ل تا 2 ل ، نيلوفر 2 ل ، عناب 12 دانه ، ريشه كاسنى 2 ل ، تخم كاسنى 2 ل ، تخم گشنيز 2 ل ، شير خشت 5 ل .
پس از استفاده از داروهاى مزبور مزاج چند بار عمل نمود . صبح روز بعد از حال او مرا آگاه ساختند . اينبار مسهل مخصوص آن را كه مركب بود از : سورنجان 1 تا 2 ل ، ريشه كاسنى 2 ل ، تخم كاسنى 2 ل ، پوست هليله زرد 3 ل ، گل سرخ 3 ل ، سنامكى 5 ل ، تمر هندى 9 ل ، ترنجبين 10 ل و شير خشت 9 ل نوشته و دستور دادم به بيمار بخورانند . رفتار نمودند . مزاج چند بار عمل كرد . ثقل و اخلاط زيادى دفع شد و درد مرتفع گرديد . بامداد روز سوم بيمار عصازنان پياده از منزل خود تا مطب اينجانب را كه كمتر از يك كيلومتر فاصله بود آمد .
دستور گرفت و رفت . بعدها چند بار ديگر نيز آمد جوشاندههاى مناسب ديگرى مانند بوزيدان سنامكى ، پوست هليله زرد و غيره برايش نوشتم . به كلى رفع بيمارى او گرديد و درمان شد .
بديهى است علت اين درد خطرناك و مبرم و صعب العلاج تنبلى روده و نقص خروج مدفوع بوده است كه هيچ توجهى بدان نشده بود . ( طبيعت اين بيمار گرم بود ) .
* * * خانمى به ورم مفاصل مبتلا شده بود كه مدتى طول كشيده و رفتهرفته زيادتر مىشد و در نتيجه اسباب زحمت و ناراحتى او را از هر جهت فراهم مىكرد . براى رفع آن هرگونه داروى لازم را خورده و آمپولهاى گوناگونى را تزريق نموده و از درمان با برق هم نتيجهاى نگرفته بود . بيمارى همچنان پيشروى مىكرد . انگشتان متورم و بناى كج شدن و تغيير شكل را گذاشته و راه رفتن برايش دشوار و محتاج به كمك بود . همهگونه آزمايشها و تجزيههاى لازم را نيز در مورد او اعمال كرده بودند .
اين بيمار را تقريبا در سه يا چهار سال پيش نزد اينجانب آوردند . انگشتانش هم كج و هم متورم بود . پاها نيز ورم داشت . حالات عصبى با ضربان و نابسامانى قلب و اختلال ديگر اعضاء همراه بود . رودهها تنبل شده و تشنج داشتند و مزاج هم بطور كافى عمل نمىنمود .
بيمار قدرى فربه و رطوبىمزاج بود .
درمان
در اينجا داروئى لازم بود كه لينت مزاج داده و اخراج سموم و رطوبت از بدن كند ازاينرو حب رازى را كه مركب از صبر زرد ، پوست هليله زرد ، سورنجان مصرى است دادم كه به مقدار برابر كوبيده و آميخته حبهائى به اندازه يك نخود بسازند و روزى هشت تا 14 عدد ميل كند ( مقدار خوراك بسته به استعداد از 5 تا 24 عدد است ) .