صاف نموده با نيم آثار قند سفيد بقوام آرند هرگاه قوام درست شود از ترنجبين هشت توله خشخاش سفيد چار توله مغز تخم كدو يك توله شيره كشيده كمكم داخل قوام كنند و قوام را حركت داده باشند تا به حدى كه بانگشت بچسپد بعد از آن رب السوس صمغ عربى كتيرا نشاسته باريك نموده در آخر قوام اندازند و فرود آورده حل كرده نگاه دارند خوراك از يك درم تا دو درم
دياقوذا از تاليف حكيم علوى خان براى سرفهء بلغمى و ضيق النفس بارد نزلى
صفت آن
مويز منقى اصل السوس مقشر هر يك پنج توله تخم خطمى چهار درم بيخ باديان يك توله پرسياوشان زوفاى خشك اسطوخودوس هر يك نه ماشه بزر البنج عود صليب هر يك نيم توله پوست خشخاش مع تخم ده توله در آب باران يك شبانهروز خيسانيده بجوشانند و صاف نموده با نبات سفيد سه وزن ادويه بقوام آرند بعده مصطگى زعفران دارچينى هر يك سه ماشه كوفته بيخته در آن آميخته نگهدارند
باب الذال المعجمه متضمن بر يك فصل
[ فصل اول در ] ذرورات
ذرور ابيض كه رمد را مجربست
صفت آن
انزروت مدبر يك جز نشاسته ربع جز سائيده به كار برند و طريق تدبير انزروت آنكه انزروت را سوده با شير خر يا شير دختران سرشته بر چوب گز چسپانيده در تنورى كه قريب سرد شدن رسيده باشد يك روز بگذارند و احتياط كنند كه نسوزد پس از چوب جدا كرده به كار برند
ذرور ملكايا وردينج و ابتداى رمد را نافع
صفت آن
انزروت مدبر نشاسته صمغ عربى نبات مساوى كوفته بحرير بيخته استعمال نمايند
ذرور چشخام كه در جميع اقسام رمد نفع تمام دارد
صفت آن
بگيرند چشخام يعنى چاكسو و مقشر كنند در سرگين خر پخته يا بدون آن و دو حصه از آن و از نبات مصرى و ماميران چينى يك يك حصه همچون غبار سائيده در رمد بعد از چند روز به چشم اندازند و اگر انزروت مدبر بدل ماميران كنند مىشايد
ذرور كه جهت درد چشم اطفال و رفع ثقل و صلابت اجفان همواره معمولست
صفت آن
انزروت سرخ مدبر يا ساده يك جز سنگ بصرى دو جز چاكسوى مقشر چهار جز ذرور سازند و پلكها برداشته پر كنند و بند كرده بالاى آن مليدهء نان گندم و روغن و شكر گذاشته برفاده بربندند و اگر گرمى غالب باشد و تسكين زياده مطلوب بود برگها و شاخهاى نرم انار سائيده بجاى مليده بر چشم بندند
ذرور هندى كه براى دفع سبل و بياض مكرر به عمل آمده
صفت آن
مغز خستهء كهرفى يك عدد تخم سرس يك عدد نمك لاهورى يك ماشه آنبه هلدى مقشر دو ماشه قرنفل دو عدد شورهء قلمى يك ماشه باريك سائيده صبح ذرور نمايند و اگر بعد فصد قيفال استعمال كنند بهتر باشد
ذرور جهت مورسرج و قرحه و بثور بغايت مجرب
صفت آن
سفيد آب قلعى اقليمياى فضى مقناطيس محرق مغسول صمغ عربى هر يك بست و چهار درم نشاسته افيون مس سوخته زعفران هر يك نيم درم كافور نيم دانگ
ذرور ماميران جهت اختلاج دائم چشم و امراض باردهء مزمنه و تقويت بصر بغايت مجرب
صفت آن
زنجبيل ماميران فلفل دارفلفل توتياى كرمانى مغسول صمغ عربى جمله برابر كوفته بيخته استعمال نمايند
ذرور كه قرحهء تازهء گوش را برد و خشك كند
صفت آن
دم الاخوين