قسم دهم در انواع نبض مركّب رباعى به اعتبار عظم و صغر و تواتر و تفاوت و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
و اين نيز شانزده نوع است :
1 . نبض عظيم و متواتر و صلب و ممتلى
2 . نبض عظيم و متواتر و صلب و خالى
و اين هر دو به سبب ضدّيّت ميان عظم و صلابت و وجود ضعف مانع سرعت محصلة الوجود « 1 » نيست .
3 . نبض عظيم و متواتر و لين و ممتلى
و در اين نوع ، به صورت عدم ضعف ، بدون تقدّم سرعت وجود تواتر ممكن نيست . و در حالت بودن ضعف موجب تواتر از ضعف خالى نباشد . پس به هر دو صورت اين نوع عديم الوجود باشد .
4 . نبض عظيم و متواتر و لين و خالى
و اين نيز ، بنا بر ضعف كه لازمهء متواتر و خالى است ، امكان حصول ندارد .
هامش
( 1 ) . ( در نسخه ) : محصلة الود .