و اين هر دو ، به سببى كه در انواع اوّل و دوم گفته شد ، ممكن الحصول نيست .
7 . نبض عظيم و بطىء و لين و ممتلى
سببش كثرت حاجت چندانكه به عظم حاصل شود * و كثرت رطوبت * و امتلاء رگ از خون باشد .
8 . نبض عظيم و بطىء و لين و خالى
و اين هم ، به سببى كه در نوع رابع گذشت ، امكان وجود ندارد .
9 . نبض صغير و سريع و صلب و ممتلى
سببش صلابت آلت است * و كثرت حاجت كه به واسطهء صغر حاصل شده * و امتلاء مادهء يابس .
10 . نبض صغير و سريع و صلب و خالى
و اين نوع ، به سبب آنكه سرعت بىقوّت نباشد و خلوّ را ضعف لازم است ، امكان حصول ندارد .
11 . نبض صغير و سريع و لين و ممتلى
سبب صغر انضغاط رگ تحت ماده است * و باعث سرعت كثرت حاجت به واسطهء صغر * و موجب لينت غلبهء رطوبت * و امتلاء به سبب امتلاء مادهء رطب است .
12 . نبض صغير و سريع و لين و خالى
و اين امكان وجود ندارد ؛ لما قلنا فى النوع العاشر .
13 . نبض صغير و بطىء و صلب و ممتلى
سبب صغر صلابت آلت به واسطهء غلبهء برد مجمّد خون * و سبب بطوء عدم حاجت * و موجب صلابت به واسطهء مذكور و امتلاء مادهء يابس بود .
14 . نبض صغير و بطىء و صلب و خالى
و سبب اين غلبهء يبوست موجب صغر و صلابت است * و كثرت برودت * و خلوّ شريان از روح و خون .