نبات سورنجان بخورند و هركاه در اوايل تنقيه در نوع بلغمى باب تخم شبت ريشهء خربزه و ترب و سكنجبين عسلى دو سه دفعه قى كنند نافع خواهد بود و معه سايله چند بيدستر فرفيون بسر و مرّ اقاقيا طلا نمايند و بعد از ايّام تنقيه خواصه در قسم سوداوى چوب چينى بخورند اكرچه جمعى قايلند كه خوردن عشبه در جميع اقسام مفاصل و نقوس نافع است و بهتر از چوب چينى مىباشد نهايت هريك كه سهل الحصول باشد بخورند و غذا نخود آب كوشت بره و خروس و نان مرباى بالنك و سيب و كزنكبين بخورند و دوائى محمد ذكريّا ذكر نموده كه رافع جميع اوجاع مفاصل و نقرس بارد است و بالمره رفع مرض مىكند نانخواه ابهل سدّاب دوقو تخم رازيانج كرفس هريك جزء قوه سنبل بادام تلخ قط راوند مدجرح هريك نصف جزء جمع نموده روزى 2 درهم بنوشند نهايت بايد بعد از تنقيه بخورند اقسام
اورام و بثورات
ورم خلطى و انتفاخى و غليظى باشد كه بجهة انصاب ماده باعضا ظاهر مىشود و مادهء ان يا اخلاط اربعه باشد يا ماهيّه يا ريح اما ورمى كه مادهء ان دم باشد آن را فلقمونى كويند و آنچه صفرا باشد حمره كويند و آنچه مركب از هر دو باشد حمره فلقمونى يا فلقمونى حمره كويند باعتبار زيادتى احد الخلطين اما ورم بلغمى اكر مخالطه عضو باشد رخوه كويند و اكر مميّز باشد سلعه و ورم سوداوى كه اكر داخل و اكر ظاهر نباشد غذا و آنچه از مائيه باشد اكر عام بود استسقاى زقى و اكر خاص باشد بو قيلهمائى و آنچه از ريح بود اكر مخالطهء عضو و لين باشد تهيج كويند و اكر مجتمع بموصلت باشد نفخه كويند و بيان هريك كفته مىشود و على ابن زيد