صبورى به كوشش دكتر هادى جلوه ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانه عمومى جمعيت نشر فرهنگ گيلان به كوشش دكتر محمد روشن .
كتابخانهء ملى رشت امروزه در ايران تنها كتابخانهاى است كه به صورت مردمى اداره مىشود . درآمد محدودش كه منحصر به اجارهء بهاى بسيار نازل چند باب مغازهء ملكى و حق عضويّت اعضاء آن مىباشد نمىتواند هزينههاى ضرورى آن را تأمين كند ، از اينرو به سبب نقش ارزنده اين كتابخانه در حفظ ارزش فرهنگى و قومى مردم اين سرزمين از طرف نمايندهء ولىّ امر در گيلان ، استاندار گيلان ، شهردار رشت و مدير كلّ سازمان اوقاف و حج و زيارت نسبت به ترميم كسر بودجه كتابخانه اقدامات مفيدى صورت مىگيرد كه مسلما چون تنها به سائقه ذوق فرهنگپرورى مسئولان گرامى ياد شده است نمىتواند مبناى برنامهريزى درستى براى توسعه و تكميل آن در آينده باشد .
جا دارد يادآور شود كه افزون بر مديران و كاركنان شايستهء اين كتابخانه كه تنها به عشق خدمت به فرهنگ و مردم جامعهء خود با حقوق بسيار ناچيزى ساخته و دست از اين فداكارى نشستهاند ، كسان بسيارى در فعّال نگهداشتن اين كتابخانه غم خورده و دل سوزاندهاند كه امروز تنها نام و خاطرهء تلاش آنان در يادها مانده است . چه بهتر كه به دنبال حركتهاى مردمى و زيباى آنان و ديگر كسانى كه چه در گذشته و چه امروزه به اين مؤسسه والاى فرهنگى عشق ورزيدهاند مسئولان محترم و عزيز استان و تمامى مردمى كه توان يارى به مؤسسهء مزبور را دارند با انجام هرگونه كمكى كه بتواند ضامن بقاى اين كتابخانه باشد نام و خاطرهء محبت خود را در دلهاى پاك مردم گيلان براى هميشه زنده نگه دارند .
كتابخانههاى وابسته به ادارهء كل فرهنگ و ارشاد اسلامى گيلان
كتابخانهء عمومى آبكنار ( بندر انزلى )
ساختمان كتابخانهء عمومى آبكنار با همّت و كوشش رئيس كنونى ادارهء فرهنگ و ارشاد اسلامى بندر انزلى در سال 1358 از طريق شوراى اسلامى آبكنار جهت داير نمودن كتابخانه به ادارهء فرهنگ و ارشاد اسلامى اهداء گرديد . اين كتابخانه داراى 5 اتاق و يك سالن بزرگ مطالعه مىباشد كه تنها وسيلهء يك كارمند كتابدار اداره مىگردد . كتابخانهء عمومى آبكنار داراى 2895 جلد كتاب است و تعداد اعضاء آن 356 نفر ( 90 زن و 266 مرد ) مىباشد و بطور متوسط روزانه 15 نفر به آنجا مراجعه مىكنند .
كتابخانهء عمومى آستارا
كتابخانهء عمومى آستارا در سال 1304 شمسى تأسيس گرديد . در اين سال گروهى از مردم فرهنگدوست آستارا در صدد تأسيس كتابخانه در آن شهر برآمدند و كتابخانهء ملّى آستارا با خريد قريب 5000 جلد كتاب از تهران ، رشت و بادكوبه در آن شهر افتتاح شد .
در سال 1345 با تفكيك وزارت فرهنگ و هنر از آموزش و پرورش كتابخانهء ملّى آستارا به فرهنگ و هنر تحويل داده شد كه توسّط انجمن عمومى كتابخانهء اداره مىگرديد . در تاريخ 12 اسفند 1348 در جلسهء انجمن كتابخانه عمومى آستارا مقدّمات در اختيار گرفتن 130 مترمربع زمين جهت احداث كتابخانه فراهم گرديد . در سال 1350 زمين مورد بحث وسيلهء شهردارى به انجمن اهدا گرديد و دو سال بعد پس از آماده شدن مقدّمات امر و با هزينهاى بيش از 650 هزار ريال كه توسط هيئتامناى كتابخانههاى عمومى و استاندارى گيلان تأمين گرديده بود كار ساختمانى آن پايان پذيرفت . اين كتابخانه داراى يك سالن مطالعه به ابعاد 12 * 8 يك اتاق سرايدار و سرويس بهداشتى مىباشد . تعداد كتابهاى كتابخانه تا سال 1355 عبارت از 4685 جلد كتاب بود كه به صورت قفسهء باز و طبقهبندى الفبائى از آن استفاده مىشد .
كتابخانهء عمومى آستارا امروزه داراى 7754 جلد كتاب و 127 نفر عضو ( 50 زن و 77 مرد ) مىباشد .
كتابخانهء آستانه اشرفيه
در اوايل سال 1351 با توجه به نياز شهر آستانه اشرفيّه به كتابخانهء عمومى ادارهء فرهنگ و هنر گيلان از طريق آموزش و پرورش اقدام به تشكيل انجمن كتابخانهء عمومى در اين شهر نمود . با اهداى زمينى به وسعت 300 مترمربع به اين انجمن بناى ساختمان در تيرماه سال 1351 آغاز شد و با صرف 000 ، 82 ريال ( كمك بلاعوض ) 000 ، 400 ريال كمك استاندارى و 000 ، 420 ريال كمك انجمن كتابخانه كار ساختمان آن به پايان رسيد و پس از تهيّهء تجهيزات لازم كتابخانهء عمومى آستانه اشرفيّه در تاريخ ششم بهمنماه همان سال با 200 جلد كتاب گشايش يافت .
اين كتابخانه شامل يك سالن مطالعه به وسعت تقريبى 13 * 15 متر و دو اتاق براى انجام كارهاى ادارى مىباشد . كتابخانه در سال 1355 تعداد 2004 جلد كتاب داشت كه با روش الفبائى طبقهبندى شده بود .
امروزه اين كتابخانه داراى 7130 جلد كتاب و 293 عضو ( 136 زن و 157 مرد ) مىباشد .
كتابخانهء عمومى املش
در سال 1347 به همّت گروهى از دوستداران فرهنگ در املش در يكى از ساختمانهاى آموزش و پرورش اين ناحيه اقدام به تأسيس كتابخانهء عمومى شد و كتابخانهء عمومى اين شهر با 150 جلد كتاب آغاز بهكار كرد . در سال 1348 قطعه زمينى به وسعت 85 مترمربع وسيلهء يكى از مردان نيكوكار جهت احداث كتابخانه اهداء گرديد . پس از فراهم شدن مقدّمات امر در سال 1353 با صرف 000 ، 450 ريال هزينه كار ساختمان به پايان رسيد . مبلغ يادشده از طريق كمكهاى بلاعوض استاندارى و كمك مردم و 5 / 1 درصد شهردارى تأمين شده بود . در سال 1354 با استفاده از اعتبارى كه حواله گرديده بود نسبت به تكميل تجهيزات كتابخانه اقدام شد و كتابخانه با سالنى به وسعت 8 * 8 متر به وسيلهء يك كتابدار رسمى و يك سپاهى دانش تمامروز بهكار پرداخت . تعداد كتابهاى آن در گذشته 2020 جلد بود كه به صورت قفسهباز و طبقهبندى الفبائى مورد استفاده قرار مىگرفت . امروزه اين كتابخانه داراى 5280 جلد