ابتدائى - كه ميانگين معدّل سالهاى سوم و چهارم آنان بالاى 19 باشد - آزمون به عمل آورده و سپس با در نظر گرفتن تعداد لازم ، آنان را از ميان پذيرفتهشدگان براى ادامه تحصيل در مدرسهء تيزهوشان انتخاب مىكنند .
ترتيب چنين انتخابى در انتقال دانشآموز از دورهء راهنمائى به دورهء دبيرستان نيز رعايت مىگردد يعنى آزمون ورودى از دانشآموزان سال سوّم راهنمائى به عمل مىآيد .
تعداد دانشآموز در كلاسهاى تيزهوشان 22 تا 24 نفر است . دانشآموزان كه تقريبا از نظر استعداد در يك سطح هستند ، زير نظر دبيران ليسانسيه درس مىخوانند و در عينحال با كارهاى عملى و آزمايشگاهى نيز آشنا مىشوند .
مدرسهء تيزهوشان تنها در رشت وجود دارد . مركز آموزشى ميرزا كوچك خان مخصوص پسران و مركز آموزشى فرزانگان مخصوص دختران تيزهوش است .
تأسيس اين مدرسه در بالا بردن ميزان كوشش تحصيلى ساير دانشآموزان تأثير زيادى گذاشته است ، بهطورىكه هرسال تعداد كسانى كه مىتوانند در آزمون ورودى شركت كنند به ميزان زيادى بيش از سال پيش ديده مىشود .
تعداد دانشآموزان در هريك از مراكز يادشده در سال 69 - 1368 به ميزان 90 نفر بود و در سال بعد به 135 نفر رسيد .
مدارس فرزندان شاهد
در سال 1365 به فرمان رهبر جمهورى اسلامى ايران ستادى متشكّل از مسئولان وزارت آموزش و پرورش ، وزارت آموزش عالى ، بنياد شهيد ، بنياد مستضعفان و بنياد جانبازان به نام ( ستاد شاهد ) به منظور زير پوشش قرار دادن امور فرهنگى فرزندان شاهد تشكيل گرديد .
سرپرستى اين فرزندان با بنياد شهيد و تأمين امور مالى آنان به عهدهء بنياد مستضعفان مىباشد و وزارت آموزش و پرورش و آموزش عالى نيز مسئوليت آموزشى و تربيتى آنان را از دورهء ابتدائى تا پايان دوران تحصيلات عاليه به عهده دارند .
مدارسى كه فرزندان شاهد در آنها به تحصيل اشتغال دارند به صورت يكسره و تماموقت كار مىكنند يعنى تحصيل در آنها از ساعت 8 صبح آغاز و تا ساعت 5 / 2 بعدازظهر ادامه مىيابد و دانشآموزان ناهار را بطور رايگان در مدرسه صرف مىكنند .
معمولا براى اينكه فرزندان شاهد در اين مدارس داراى روحيهء سالمى باشند در مدارس شاهد 50 درصد و گاه 60 درصد از تعداد دانشآموزان را دانشآموزان عادى تشكيل مىدهند . پذيرش دانشآموزان عادى در مدارس جدول شمارهء 22 - تعداد دانشآموزان مدارس شاهد استان گيلان در سال تحصيلى 71 - 1370 .
شاهد تابع شرايط خاصّى است و معمولا دانشآموزان مزبور بايد از سطح معدّل بالائى برخوردار باشند و در پايههاى ورودى ( راهنمائى و دبيرستان ) از عهدهء آزمونى كه به عمل خواهد آمد برآيند .
تعداد محصلين و مدارس شاهد استان گيلان در سال تحصيلى 71 - 1370 طى جدول شمارهء 22 ارائه گرديده است .
جدول شمارهء 23 - تعداد دانشآموزان مدارس نمونه استان گيلان در سال تحصيلى 71 - 1370 .
جدول شمارهء 24 - تعداد دانشآموزان دورهء متوسطه استان گيلان به تفكيك شهرستان و مناطق آموزش و پرورش در سال تحصيلى 71 - 1370 .