تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى ) — صفحة 573

مساهمون:

ص٥٧٣
باشد . آغاز : جهان را هم جهانبانى است پيدا بين و پنهان دان . . . حقيقت كه انسان را آفريدگارى است كه هرچه در هژده هزار عالم آشكار و پنهان است به چشم . نسخه‌ها 2 / 1244 ؛ ذريعه 9 / 54 « ديوان اثير . . . » ؛ رياض العارفين 281 ؛ ريحانه 1 / 37 ؛ مجمع الفصحا 1 / 102 ؛ فرهنگ سخنوران ( چ 2 ) 1 / 38 « اثير اخسيكتى » براى منابع بسيارش . دانشگاه 13 / 3098 .

* شرح قصيدهء ابو المفاخر رازى : شرح قصيدهء بال مرصع . متن از ابو المفاخر رازى ،

سرايندهء شيعى سدهء 6 ق . كه نادرست در برخى از منابع از فخر القضات رازى ( نسخه‌ها 5 / 3446 ) و نيز فخر الدين رازى دانسته‌اند ( نسخه‌ها 5 / 3488 ) ولى درستش از همان ابو المفاخر رازى متخلص به « فاخر » است ( مشترك 7 / 40 ) . قصيدهء نونى با اين سرآغاز :
بال مرصع بسوخت مرغ ملمع بدن - * اشك زليخا بريخت يوسف گل پيرهن .
چند گزارش بر اين قصيده نگاشته‌اند . يكى « حل ما لا ينحل » ( هف ) ، و اين يكى از عبد الرحمان جامى ( 817 - 898 ق / 1414 - 1493 م ) . نسخه‌ها 5 / 3481 « شرح قصيدهء بال مرصع » . توپكاپى 700
; H .
فهمى ادهم 1 / 259 .

* شرح قصيدهء ابو المفاخر رازى . متن همان ( - بالا ) . گزارش از حكيم خفايى ،

معروف به لسان الاطباء حسن فرزند ميرزا على طبيب متخلص به « خفايى » و « حكيم » ، از روزگار فتح على شاه ، به سال در 1279 ق . وى قصيده را از فخر القضات رازى مىدانسته . و در پايان گويد به خاطر رسيد بعضى اشعار را مجمل شرح نموده . آغاز :
بال مرصع گشاد ، مرغ ملمع بدن - * اشك زليخا بريخت يوسف گل پيراهن .
دانشگاه 13 / 3066 ش ( 4085 ) ، همانجا 17 / 417 نامش .

* شرح قصيدهء ابو المفاخر رازى . متن همان ( - بالا ) . گزارش از محمود سجستانى .

در آن از صاحب « انيس العاشقين » ، ميرزا احمد نواب ، شيخ حسن اردبيلى ، محمد باقر سمرقندى و شيخ بهايى ياد كرده است . در اين گزارش تنها 8 بيت شرح شده است . اين گزارش با پيش‌گفتارى از اصغر ارادتى در « ميراث اسلامى ايران » ج 9 ص 509 - 521 ، قم ، 1377 خ چاپ شده است . آغاز : بهترين گوهرى كه جوهريان نظم در سلك تحرير كشند ، و خوشترين جواهرى . . . بر ضمير منير عارفان . . . پوشيده نماند . . . قصيده‌اى . . . كه هر بيتش يك خزينه علم پديد مىآيد . نخست در نجوم و ثانى در كيميا و ثالث در علم قاف و همچنين تا آخر . دانشگاه 17 / 417 ش ( 1 ) 9596 .

* شرح قصيدهء ابو المفاخر رازى . متن همان ( - بالا ) . گزارش از ناشناس .

اين گزارش در مجموعه 9596 دانشگاه همراه « شرح » اين قصيده از سجستانى ( - بالا ) و چند قصيده در استقبال كار ابو المفاخر رازى جاى دارد . اين دو گزارش و قصيده‌هاى پيش‌گفته ، با پيش‌گفتار اصغر ارادتى در « ميراث اسلامى ايران » ، دفتر 9 ص 509 - 563 چاپ شده است . آغاز : شرح قصيدهء ابو المفاخر به طريق