گلندام است ، سپس گزارش اصطلاحات صوفيانهء آن . نام محمد گلندام در آن آمده .
آغاز : حمد بىحد و ثناى بىحد و سپاس بىقياس مر حضرت خداوندى . . . ( پس از 26 سطر ) اما بعد ، بدانكه اهل تحقيق الفاظ خال را در سلك نظم كشيده و هريك را مظهر معنى .
مشترك 3 / 1606 ( 3 نسخه ) ، 1607 ( 3 نسخهء ديگر ) .
قاهره ، دار الكتب 1 / 243 « شرح الكلمات الصوفيه لديوان حافظ » ؛ گنج ش 866 و 2213 و 2552 و 8556 .
* شرح ديوان حافظ . از محمد لاهورى فرزند صدر الطريقه شيخ يحيى فرزند محمد الكريم .
در ديباچه پس از نام خود مىگويد ، چون تاكنون كه سال 1077 ق ( 6 - 1667 م ) است ، از هيچ عزيزى حل مشكلات او ( حافظ ) بر حسب معنى لغوى و اصطلاحى نشده بود ، بدين كار پرداخته است . از طعن بدگويان و نيز رسالهء عبد الواحد بلگرامى ( - بالا ) كه چند بيت را شرح كرده و موجب تشديد طعن بدگويان شده ياد مىكند .
گزارشى است ادبى و صوفيانه .
آغاز : ربنا انزل علينا مايدة من السماء . . . اما بعد ، مىگويد خستهء دورى و شكستهء مهجورى محمّد بن .
مشترك 3 / 1601 ( 3 نسخه ) ؛ مآثر الكرام 29 عبد الواحد بلگرامى و « شرح مصطلحات ديوان حافظ » او .
عبد الله 2 / 277 ، 280 .
* شرح ديوان حافظ : شرح دو غزل از حافظ . از حسام الدين فرزند يحيى لاهيجى .
نگارندهء « نفس : رساله در نفس و مراتب آن » . سرآغاز غزل نخستين ؛
نه هركه چهره برافروخت دلبرى داند .
دومين :
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند .
آغاز : بعد از حمد و ثنا قادر توانا كه اربعهء متضاد را در سلك .
نسخهها 2 / 1233 ؛ اعلام 1 / 528 ؛ طبقات 11 / 134 .
الهيات ، تهران 1 / 312 .
* شرح ديوان حافظ . از سيد محمد صادق على رضوى لكهنوى حنفى .
به خواهش منشى نولكشور صاحب ، در نولكشور ، به سال 1212 ق / 7 - 1798 نگاشته و در 1293 ق / 1876 م چاپ شده است .
آغاز ( ديباچه ) :
اى به نام تو ابتداى سخن - * اولين و صفت انتهاى سخن . . .
( شرح ) :
الا يا ايها الساقى . . . دانا و آگاه باش كه الا حرف تنبيه است و يا حرف ندا .
مشترك 3 / 1604 ( 2 نسخه ) ؛ نسخهها 2 / 1234 ؛ مشار 3 / 3231 همان چاپ ، مشار ، مؤلفين 3 / 513 صادق على .
حقوق 148 .
تسبيحى ، كتابخانهها 1 / 51 .
* شرح ديوان حافظ . از ملا عبيد الله ملتانى - شراب طهور .
* مصطلحات ديوان حافظ .
از نور خان ، روزگارش به دست نيامد . واژهنامهء كوتاهى است .
آغاز : الفاظ مصطلح ديوان خواجه حافظ را كه بعضى عارفان فاضل بيان كردهاند .
بنارس ، دانشگاه 113 .