1012 ق / 1564 - 1603 م ) . در توحيد و تأويل حديث « كان الله و لم يكن معه شيىء . كه مىگويد اشارت به مرتبهء اطلاق است و تقدم بر ساير مراتب ، تقدمى ذاتى ، نه زمانى . در « كليات باقى بالله » ( ص 150 - 151 ) چاپ شده .
آغاز : كان الله و لم يكن معه شيىء ، كلامى است از مشكلات نبوت .
مشترك ، 3 / 1366 ( 2 نسخه ) .
گنج 2 / 627 ( 2 نسخه ) .
* توحيد : رساله در . . . از محمّد فرزند بهرام احمد بخارايى ،
كه روزگارش به دست نيامد . از پيشينيان امام محمد غزالى ( د 505 ق 12 - 1111 م ) ، ابن عربى ( د 638 ق / 41 - 1240 م ) و عين القضات ( د 556 ق / 1161 م ) ياد مىكند . در ديباچه مىگويد : روندگان توحيد دو فرقهاند :
ذوى البحث و انكار ، و اولو الكشف و الابصار طريق ذوى البحث اين است كه مركب عقل را در ميدان استدلال رانند ، و در باديهء شكوك افتند . . . و روش اولو الكشف و الابصار به حبل متين و سلم كشف و نردبان شهود بر ايوان معرفت برآمدند .
آغاز : الحمد لله الاحد بذاته الواحد بنعوته و صفاته ، المتجلى وجهه فى مرآت الوجود . . . اما بعد ، چنين گويد ريزهچين . . . محمد بن بهرام احمد البخارى .
مشترك 3 / 1367 ؛ اعلام 1 / 293 با لغزش چاپى .
گنج 2 / 586 .
* توحيد . محمد بيدآبادى .
گويا همان محمّد فرزند محمد رفيع گيلانى بيدآبادى ( د 1197 ق / 1783 م ) . در 3 بخش و يك خاتمه : توحيد ، مبدأ و معاد ، به روش عرفانى .
آغاز : جوامع آحاد حمد و ثنا واحدى را كه قطرات كثرت اشياء در بحر واحديت او ناچيز است .
نسخهها 2 / 1101 ( 2 نسخه ) ؛ اعلام 3 / 2034 ؛ طبقات 12 / 283 ؛ ريحانه 1 / 301 .
الهيات ، تهران 1 / 36 ؛ مجلس 10 / 860 .
* توحيد : رساله فى التوحيد .
از شيخ نظام الدين عبد الشكور تهانيسرى . كه بلوشه حدس زده كه اين شيخ نظام الدين همان جلال الدين محمود تهانيسرى باشد كه پدرش قاضى محمد از مردم بلخ بوده ، بعدها خود به شاگردى شيخ عبد القدوس كنگوهى درآمده و در ذيحجهء 989 ق در 96 سالگى درگذشته است . ( - تجلّيات جمال ) .
در تحقيق سخن بعضى صوفيه كه در توحيد هفت مرتبه نهادهاند . از علم يقين و عين اليقين و حق اليقين و حقيقة الحق و حق الحقيقه . . .
آغاز : بدانكه اين رسالهاى است در تحقيق سخن بعضى صوفيه .
صفا 5 / 224 .
بلوشه 1 / 118 .
* توحيد . رجب على تبريزى - بخش فلسفه .
* توحيد : نامه در . . . ، از شيخ حسام الدين ،
كه نام او در پايان آورده شده است . گفتارى است عرفانى كه با تفسير لا إله الا الله محمد رسول الله آغاز مىشود . شايد وى حسام الدين مانكپورى ( - مكتوبات مانكپورى ) باشد .