تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى ) — صفحة 652

مساهمون:

ص٦٥٢
به ترتيب سال‌ها ، 3 - جداول تواريخ سلاطين عرب و عجم . آغاز : حمد و ثنايى كه مر او را نهايتى نيست . پروردگارى كه او را بدايتى نيست ، و خالقى كه اتقان ( اين سرآغاز برابر كار چلبى و « مختصر تواريخ » پيشگفته است . بايد هر دو ترجمه و تحريرهايى از كار چلبى باشند ) . مشترك 10 / 127 ( 1 نسخه ) ؛ نوشاهى ، موزه 742 .

* مختصر مفيد .

يزدى بافقى ، محمد مفيد جغرافيا و تاريخ ايران و امامان را دارا است - بخش جغرافيا .

* مخزن الجواهر .

اختر هوگلوى ، محمد صادق فرزند قاضى محمد لعل ، يكى از قاضىزادگان هوگلى نزديك كلكته . بريكل ( 2 / 679 ) زندگينامه و كارهاى ادبى او را برشمرده : 1 - صبح صادق ، نثر آميخته به نظم ، 2 - نور الانشا ، 3 - حديقة الارشاد ، انشا ، 4 - نقود الحكم ، 5 - ديوان فارسى و اردو ، 6 - آفتاب عالم‌تاب ، تذكره ، 7 - مخزن الجواهر ( همين كتاب ) ، 8 - گلدسته محبت ، داستان ، 9 - محامد حيدريه ، در ستايش غازى الدين حيدر . تاريخ كوتاهى از هفت اقليم شرق است و تاريخ فرمانروايان آنها ، و براى سر هنرى اليوت ، در 1263 / 1847 م ، در عليگره به انجام رسانده است . آغاز : جواهر زواهر حمد و سپاس افزون‌تر از مقدار . مشترك 10 / 138 ( 1 نسخه ) ، 564 ( نامش ) ؛ نسخه‌ها 5 / 3584 « صبح صادق » او ، همانجا 6 / 4196 « مخزن . . . » ( 1 نسخه ) ؛ استورى 1 / 151 ؛ برگل 2 / 680 ؛ تاريخ تذكره‌ها 1 / 17 « آفتاب عالمتاب » او . دانشگاه 17 / 7 ؛ ريو 3 / 900 ؛ نوشاهى ، موزه 743 .

* مرآت آفتاب‌نما :

عيار المؤرخين ، دهلوى ، شهنواز خان ، نواب عبد الرحمان ( م 1223 ق / 1807 م ) سرپرست و معلم دختر شاه عالم ( 1173 - 1221 ) و وزير اكبر شاه دوم ( 1221 - 1252 ق ) ، رييس مطلق دربار بود ، تا شش ماه پس از تاجگذارى اكبر كه درگذشت . و روشن است كه وى جز صمصام الدوله شاهنواز خان نگارندهء « مآثر الامرا » مىباشد . نام اين كتاب از تخلص شاه عالم كه « آفتاب » بوده گرفته شده ، و تاريخ آغاز نگارش 1261 ق / 1801 م را نيز مىرساند . و « عيار المؤرخين » تاريخ 1218 ق / 1803 م به پايان رسيدن آن را در بر دارد . تاريخ كوتاه جهان از آغاز تا روزگار نگارش است و دايرة المعارف مانندى . و بيشتر تاريخ روزگار شاه عالم پيشگفته است ، در 1 « مقدمه » و 2 « جلوه » : جلوه يكم تاريخ ، در نه « تجلى » . جلوهء دوم جغرافيا ، در هشت « تجلى » . هريك تجلى در يك اقليم از هفت اقليم ، و آخرين تجلى در هفت درياى جهان ، و خاتمه‌اى در شگفتىهاى جهان . كه در آن گزارش كوتاهى از آمريكا را نيز آورده است . مقدمه در فضيلت و حاجت به علم تاريخ . جلوهء يكم ، در نه تجلى : 1 - آفرينش ، 2 - پيامبران ، 3 - پيامبر اسلام و فرزندان و همسران و خلفا و ياران ايشان ، . . . 5 - پادشاهان تازى و ايرانى و هندى . . . 9 - در واضعين علم موسيقى و حقيقت نايكان اهل هند . جلوهء دوم ، در اقاليم سبعه ، در هشت تجلى : 1 - اقليم يكم ، 2 - تا 7 - در اقليم دوم تا اقليم هفتم ، 8 - هفت درياى ربع مسكون . خاتمه در عجايب و غرايب و فوايد . گذشته از