انگليسى ؛ نشريه 9 / 275 ، همانجا 10 / 353 ، 362 ؛ آصفيه ، هندليست 1 / 594 ( 2 نسخه ) ، همانجا 2 / 1752 ؛ بادليان 405 ؛ قاهره ، دار الكتب 2 / 18 ؛ لكهنو ، ندوه 817 « عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات » است .
* عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات . قزوينى ، زكريا ( م 682 ق )
شگفتىهاى جهان علوى و سفلى در 2 « مقالت » و هريك در چند « فصل » به سال 674 / 5 - 1276 م به عربى . به گفتهء استورى اين كتاب 5 بار به فارسى ترجمه شده است . براى چند ترجمهاش - نسخهها 6 / 3974 . نسخههاى زير بايد بررسى دقيقتر شوند .
مشترك 10 / 4 ( نامش ) ؛ نسخهها 1 / 434 بخش طبيعى ، همانجا 6 / 3974 ( 9 نسخه ) به تفصيل ؛ ذريعه 15 / 219 « عجايب المخلوقات » ؛ استورى 1 / 124 ؛ مشار 3 / 3496 ( 6 چاپ ) ؛ مشار ، عربى 617 ( 3 چاپ ) ؛ كشف الظنون 2 / 1127 ؛ هدية العارفين 1 / 372 ؛ چاپى ، طبى ، 536 ، 905 ؛ كتابشناسى دهساله 354 ؛ راهنماى كتاب 5 / 867 ؛ سعدى تا جامى 141 ؛ نفيسى 1 / 146 ضمن كارهاى قزوينى مىنويسد :
آثار البلاد و اخبار العباد در جغرافيا و عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات كه گويا هر دو را خود به فارسى ترجمه كرده و ترجمهء فارسى آن در نهايت روانى است ؛ صفا 3 / 269 ، 279 ، 1155 ، همانجا 5 / 3 / 1499 .
تبريز ، ملى ، يونسى 3 / 960 ؛ دانشگاه 2 / 621 ، همانجا 8 / 98 ، ترجمه از ناشناس . آغاز :
العظمة لك و الكبريا و لجلالك يا قائم بالذات . . .
اما بعد ، چنين گويد اصغر العباد زكريا بن ؛ 253 ، 679 ، همانجا 15 / 4181 ؛ سپهسالار 5 / 314 ( 2 نسخه ) ؛ فيلمها 1 / 141 ؛ مشهد ، آستان ، الفبايى 401 ( 2 نسخه ) ، 405 ؛ نشريه 1 / 17 ، همانجا 2 / 210 ، همانجا 3 / 133 ، همانجا 4 / 11 ( 2 نسخه ) ، 673 ( 3 نسخه ) ، همانجا 5 / 674 ، 693 ، 673 ، 715 .
اترپرديش 1 ؛ اربرى 2 / 75 ش 212 ، ازبكستان ، تاشكند 9 / 260 ؛ اسعد افندى 138 ؛ افغانستان 31 ؛ امريكا ، فيلادلفيا ، فردريك لويس ، سمسار 48 ؛ بلوشه 2 / 76 ، همانجا 4 / 308 ؛ ريو 2 / 462 ، 463 ( 3 نسخه ) ، همانجا 2 / 464 ؛ ريو ، ذيل 98 ؛ شوروى ، سالتيك ، شدرين 2 / 49 ، 50 ( 5 نسخه ) ؛ طرازى ، مصور 77 ، 147 ؛ طوپقپو سراى 1 / 74 ، 75 ، 76 ( 1 نسخه ) ؛ عبد المقتدر 7 / 193 ، 194 ؛ فرهنگستان الفبايى 1 / 380 ( 3 نسخه ) ؛ قاهره ، دار الكتب 2 / 17 ؛ كمبريج 140 ؛ لندن ، ويلكام 382 ( 10 نسخه ) ؛ مخطوطات گيلرى 33 ؛ موزهء بريتانيا 739 ( 2 نسخه ) .
* عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات . قزوينى ، ترجمهء ناشناخته
. به نام ابو المظفر ابراهيم عادلشاه ( 941 - 965 ق ) در اوايل شعبان 954 ق / 1449 م به انجام رسيده است . اين ترجمه در چاپ نولكشور لكهنو 1912 م با 4 « مقدمه » آغاز مىشود و سپس فهرست ريز « مقالت » و « فصل » و « نظر » و « قسم » و « نوع » ها . مقالت اول در علويات ، در چند « نظر » و هر نظر در چند « فصل » ، مقالت دوم در سفليات ، در چند « نظر » و « فصل » آغاز : ( ديباچه ) :
العظمة لك و الكبرياء لجلاك ، اللهم يا قائم الذات و مفيض الخيرات . . . اما بعده ، در عهد خلافت و ايام سلطنت پادشاه عادل . آغاز متن : الحمد للّه