به سال 1350 نام اين ديه را به نام ورزان قيد كردهاند ، ولى نام ورزان اصفهان را به قلم نياوردهاند و در فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور آن را وزران ( با تقدم حرف « زاء » معجمه ) قيد كرده و ورزان را در كرج نشان دادهاند . « 1 » مسلما اين خطا است و ما صورت ورزان ( با تقدم « راء » بر « زاء » معجمه ) را ترجيح مىدهيم و به توضيح همان مىپردازيم .
دربارهء نطنز و جامعهشناسى و جغرافياى تاريخى آن تحت عنوان نطنز و به تناسب در عناوين هنجن ، ورجه ، و غيره توضيحات كافى داده شده است « 2 » اينجا فقط اين نكته را بايد تذكر داد كه ناحيهء نطنز يكى از نواحى قديم تمدن ايران است و وجود ديههايى مثل مزده ، ( آمده از مزدا ، نام خداوند بزرگ ) ميلاجرد ، مراوند ، ريسه ، و بسيارى ديگر از اين قبيل كه همه قديمى است ، نشان آشكار اين سابقهء تمدن است ولى به حكم علاقه به اختصار مىپردازيم به توضيح نام آن .
واژهشناسى :
در تقطيع اين نام به دو جزء « ورز + ان » مىرسيم . « ورز » از ريشهء ورزيدن به معنى كار كردن و پروريدن است . عمدهء معناى ورزيدن زراعت است و ناظر به كوشش در امر كشاورزى است و جزء دوم آن صفت فاعلى از همين فعل است . پس ورزان جايى مىشود كه فعاليتها براى امر زراعت در آنجا در جريان است . بايد دانست كه در حومهء اصفهان هم ديهى داريم به نام ورزان كه جزء دهستان ماربين است و امروز سخت به شهر اصفهان نزديك است . نام اين ورزان در نشريهء مركز آمار ايران نيامده است و اين برحسب عادتى است كه فهرستنگاران و آمارگران مركز آمار ايران دارند كه ديههاى بسيار نزديك به شهر را ديه به شمار نمىآورند . بههرحال ورزان ماربين يكى از مهمترين ديههاى ماربين به شمار بوده و ديهى معتبر و بزرگ و آباد است و امروز فقط نام آن به عنوان ديه باقى است .
ورزق
Varzaq
برحسب تقسيمات جديد ورزق نام يكى از دهستانهاى شهرستان فريدن است . ديههاى بزرگى چون ننادگان ، نماگرد ، ميلاگرد ، موغان ، گنجه در اين دهستان قرار دارد . دهستان ورزق
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 575 و 576 .
( 2 ) - ن . ك . همين عناوين و عنوانهاى مربوط ديگر در همين كتاب .