تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 640

مساهمون:

ص٦٤٠
شهرت يافته است و در اصطلاح كارگران چاه و قنات « كم » ناميده مىشود و « گويا » گوم به معنى استوانهء سفال كه در چاهها و قنات‌ها براى جلوگيرى از ريزش زمين مىگذارند نيز از اين ماده است و « كومش » به معناى مقنى و حفركنندهء كاريز است و با همين معنا در فرهنگها ضبط شده است و به صورت « قومس » معرب شده و بر ناحيهء بزرگى كه از رى تا نيشابور مىرسيده است ( بعضى سمنان را جزو آن قرار داده‌اند ) اطلاق شده است . واژهء قومس در بين جغرافيدانان اسلامى بسيار رايج و مصطلح بوده است . جزء دوم « شه » همان است كه در واژهء قمشه و قمشان و بسيار ديگر از نامها داشته‌ايم و از ريشهء شستن به معناى جريان آمدن است و جزء « چه » علامت تصغير است كه باز هم در اسامى بسيارى از ديه‌ها داشته‌ايم و به‌هرحال كمشچه يعنى قنات كوچك روان يا قمشهء كوچك .
كم‌كوه
Kamkuh
كم‌كوه نام ديهى است در دهستان عقدا . « 1 » عقداى كهن با نام كهن خويش به عربى مربوط نيست . در سال 1345 اين ديه 20 نفر جمعيت داشته است . جمعيتش به موازات آب رو به تقليل مىرود ولى خود ناحيه بسيار قديمى است چندان‌كه از نام يكى از ديه‌هاى آن به نام هفتادر
( Haftador )
« 2 » چنين استنباط مىشود كه در اين ناحيه هفت آتشكده وجود داشته و البته به موازات آن جمعيتش هم بسيار زيادتر بود و اين خود نشانهء كاهش تصاعدى آب است كه هم آب كم مىشود هم جمعيت و هم مسكن آن جامعه رو به تحليل مىرود . در اينجا آنچه براى ما مهم است واژه‌شناسى آن است كه اينك به آن مىپردازيم .

واژه‌شناسى :

كم‌كوه از دو جزء « كم + كوه » تركيب شده . جزء دوم آن « كوه » به معناى جبل عربى آشكار و واضح است و جزء نخستين « كم » به معناى قليل نيست چون‌كه با اتصاف « كوه » به « كم » معنى پسنديدهء خوبى حاصل نمىشود . در واقع « كم » در اينجا همان واژه‌اى است كه از « كوم » و « كم » و « كمش » آمده است و اين واژه در نامواژه‌هاى قمشه ، قم ، قومش ، كمشه ، كمشچه ، قمصر و بسيارى ديگر به تفصيل مورد بحث قرار گرفته و در اينجا كم‌كوه يعنى
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نامواژهء عقدا در همين فرهنگ . ( 2 ) - ن . ك . به : اين عنوان در همين فرهنگ .