كرمان ، دو مسير را مىپيمود : اولى در شمال درياچهء بختگان و دومى در امتداد ساحل جنوبى آن درياچه . راه شمالى از شيراز به اصطخر مىرفت و از آنجا به شهر بابك دو راه داشت : يكى از دهكدهء هرات عبور مىكرد و ديگرى از شهر آباده به صاهك مىرفت و در آنجا با راهى كه در امتداد ساحل جنوبى درياچه مىگذشت ملتقى مىشد ، راه جنوبى از شيراز به طرف خاور پيچيده در امتداد ساحل شمال درياچهء ماهلويه به خرمه مىرفت و از آنجا از جنوب درياچهء بختگان به خيره مىرسيد . فارسنامهء ابن بلخى فاصلههاى راه فرعى خيره به نيريز و قطره را ذكر كرده است .
اما راه اصلى از خيره به صاهك بزرگ مىرفت و در آنجا چنان كه گفتيم به راهى كه در امتداد ساحل شمالى دريا از اصطخر مىآمد مىرسيد . از صاهك بزرگ يك راه صحرايى به سمت شمال خاورى مىرفت و به شهر بابك مىرسيد . چه راه شمالى و چه راهى كه در امتداد ساحل جنوبى درياچهء بختگان مىگذشت ، هر دو به تفصيل مورد شرح و وصف جغرافى نويسان عرب و ايرانى واقع گرديدهاند ولى اسامى بعضى از منزلگاههاى بين راه درست معلوم نيست ، يعنى اسامى بعضى دهاتى كه سر راه مزبور بودهاند و امروز از آنها اثرى نيست ، زيرا تمامى اين سرزمين حالت آبادى و كشت و كار دورهء سابق را از دست داده و از اواخر قرون وسطى تقريبا خالى از سكنه گرديده است . [ 1 ]
هامش
[ 1 ] . دربارهء راهى كه از هرات مىگذشت : مقدسى 455 ، 456 ، 456 ، دربارهء راهى كه از آباده و شمال درياچه مىگذشت : ابن خرداد به 53 - قدامه 195 - اصطخرى 130 ، 131 - فارسنامه 84B، دربارهء راهى كه از خيره و جنوب درياچه مىگذشت : ابن خرداد به 48 - فارسنامه 85 - مستوفى 201 و براى راههايى كه از فارس مىآمد و در سيرجان به هم مىپيوست ، رجوع كنيد به فصل بعد و فصل بيست و دوم همين كتاب .