بدين عبارت « 1 » :
كتابى من الحويزة و ما أدراك ما الحويزة : دار الهوان « 2 » ، منزل الحرمان . ثم ما أدراك ما الحويزة : ارضها « 3 » رغام « 4 » و سماؤها قتام « 5 » و سحابها جهام و سمومها سهام « 6 » و مياهها سمام و طعامها حرام و اهلها لئام « 7 » و خواصها عوام « 8 » و عوامها طغام . « 9 » لا يودّى ربحها و لا يرجّى نفعها و لا يمرى ضرعها » « 10 » و لا يرعى زرعها . و لقد صدق اللّه قوله فيها
« وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ »
الآية . و انّا منها بين هواء و بىء و ماء ردئ و شاب غبىّ [ و شيخ غوى « يتخذون « 11 » الغمز ادبا و الزّور الى ارزاقهم سببا يأكلون الدنيا سلبا و يعدّون « 12 » الدّين لهوا ] و لعبا لو اطّلعت عليهم لوليت « 13 » منهم فرارا » و لملئت « 14 » منهم رعبا .
اذا سقى اللّه ارضا صوب غادبة * فلا سقاها سوى النيران تضطرم « 15 »
و در تاريخ سنة خمس و تسعين و سبعمأية ، چنانچه در حكايت تستر گذشت ، امير زادهء سعيد شهيد ، امير زاده عمر شيخ بهادر - نور اللّه مرقده « 16 » - به وقت توجه به فارس به حويزه رسيد . در آن ايّام « 17 » شخصى اسلام نام از قبل شاه منصور آنجا حاكم بود . چون آوازهء رسيدن عساكر منصوره شنيد ، ترك حصار و شهر گفته بگريخت ، و امير زادهء مرحوم مغفور به حويزه رسيد و آن ديار را ضبط كرده بر عقب رايات همايون حضرت صاحبقرانى - انار اللّه برهانه - متوجه فارس شد .
عسكر مكرم
مدينهاى مشهور است از بلاد خوزستان ، و گويند در قديم قلعهاى بود . در وقت
هامش
( 1 ) با : عمارت .
( 2 ) مل : دار الامان .
( 3 ) با : عرضها .
( 4 ) با : رخام . گ : رعام . مل : دعام .
( 5 ) همه نسخهها : فتام . تصحيح قياسى است .
( 6 ) با : سهوم .
( 7 ) اساس ، با ، گ : ليام .
( 8 ) گ : عام .
( 9 ) اساس ، با ، گ : طعام .
( 10 ) اساس ندارد .
( 11 ) اساس ، با ، گ خوانده نشد . مل : ينحدرون . تصحيح قياسى است .
( 12 ) اساس : نغدون .
( 13 ) با : توليت .
( 14 ) با : لملست .
( 15 ) همه نسخهها يضطرم . تصحيح قياسى است .
( 16 ) جملهء دعائيه را مل ندارد .
( 17 ) مل : وقت .