خلاصه صفات كمال مانند علم و قدرت و احاطه و كبريائى و عظمت از شئون وجود واجب و لوازم لا ينفك آنست لا محاله موجود بوجود واحد خواهد بود و اختلاف بر حسب اعتبار و مغايرت مفهومى است و مغايرت بر حسب مفهوم با اينكه بر حسب مصداق عين ذات كبريائى است هرگز سبب كثرت و يا تعدد ذات كبريائى نخواهد شد بلكه فقط مغايرت بر حسب حيثيات سبب مغايرت وجود خواهد بود نه مغايرت بر حسب مفهوم .
نتيجه اينكه وجود واجب كه از شئون وجودى او علم ذاتى و قدرت و احاطه ذاتى و وجودى است اين صفات نيز واجب خواهند بود به معناى صرف حقيقى علم كه ذات كبريائى علم حقيقى است و هيچ چيزى بر ساحت او پنهان نخواهد بود و علم و احاطه به همه معلومات و موجودات از ازل داشته و دارد و همچنانكه وجود واجب اختصاص بساحت او دارد علم حقيقى و احاطه شهودى و قدرت ذاتى واجب نيز اختصاص بساحت كبريائى او دارد و در هيچ يك از صفات وجودى نظير و شبيه و يا ضد نخواهد داشت و برهان نيز براى ساحت او نخواهد بود از نظر اينكه او موجود و قائم بذات و قوام همه موجودات به او است در اثر اينكه ساحت ربوبى و دليل هر حق و حقيقت و خالق هر موجودى است .
خلاصه با توجه بحقيقت و بساطت وجودى كه عين علم و احاطه و قدرت و نورانيت ذاتى است ساحت كبريائى واجد صفات كمال وجودى است و هرگز مغايرت و اختلاف بر حسب مفهوم سبب مغايرت ذات كبريائى يا صفات كمال وجودى نخواهد بود بلكه مغايرت بر حسب حيثيات و جهات سبب تعدد و كثرت وجود متحيث خواهد شد .
و مغايرت حقيقى ميان مخلوق كه بشر است با خالق خواهد بود همچنانكه وجود بشر زايد و عاريتى است همچنين صفات وجودى و كمالات او نيز عارضى و اكتسابى خواهد بود از اين نظر ساحت كبريائى منزه از نواقص امكانى است .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 372
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٧٢