قوله ( ع ) : قال فقال له ابو عبد اللَّه ( ع ) ان اللَّه خلق خلقا فجعل فيهم آلة الاستطاعة ثم لم يفوض اليهم فهم مستطيعون للفعل وقت الفعل مع الفعل اذا فعلوا ذلك الفعل :
امام عليه السّلام در مقام پاسخ و بيان حقيقت استطاعت و قدرت كه آفريدگار به بشر موهبت نموده فرمود آنست كه از نظر نظام آزمايش سلسله بشر آفريدگار بشر را آفريد و قدرت و نيرو در وجود او بوديعت نهاد از اراده و تصور و حركات ارادى و جوارحى و ساير نعمتها و عوامل خارجى وسائل اعمال قدرت و به كار بردن نيروى داخلى و خارجى را به او موهبت فرمود و او را انسان كامل زنده با نيروى اراده و حركات جوارحى قرار داد و بدين وسيله او را بمعرض آزمايش قرار داد كه با قدرت و نيروى روانى و جوارحى كه در اختيار دارد در مقام كسب فضيلت و نيل بمقام عبوديت بر آيد و سعادت دائمى را براى خود تحصيل نمايد .
قوله ( ع ) : ثم لم يفوض اليهم :
با توجه به اين نكته كه هر چه نعمت و قدرت و نيرو در اختيار بشر نهاده بطور عاريتى است و نعمت كبريائى را ميتواند به كار بندد و هرگز به بشر بطور استقلال به او چيزى موهبت نفرموده كه سبب سلب مالكيت كبريائى خود از آن باشد .
هر قدرت و نعمتى كه پروردگار به بشر موهبت نموده و در حد وجودى او نهاده بطور عاريت و به منظور آزمايش بشر است و در عمل همان قدرت عاريتى و موهوبى را به كار مىبرد و استفاده مىنمايد و هر عملى را بخواهد انجام ميدهد
قوله ( ع ) : فهم مستطيعون وقت الفعل مع الفعل اذا فعلوا ذلك الفعل :
امام عليه السّلام فرمود در نتيجه موهبت نعمت قدرت و استطاعت روانى و فكرى
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 361
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٦١