بكثرات تعلق ندارد بلكه پس از تنزل بمراتب امكانى و وسائط بسيار كه منتهى شود بمواد متحرك و زمانيات كه ثبات آنها عين تجدد و انقضاء آنها است و كثرت آنها سرايت بتعدد و كثرت در صفات كبريائى نخواهد نمود .
بديهى است وجودى كه از مقام كبريائى شرف صدور مىيابد بموجود اشرف تعلق يافته كه قابليت و اقتضاء محض است و از آن مقام تعبير بعالم امر و قضاء و كلمات اللَّه مىشود كه باقى ببقاء اللَّه خواهند بود و وسائط فيوضات بعالم خلق هستند و محتاج به شرط و قيد مانع نخواهد بود و سپس همان نور افاضه شده تنزلاتى خواهد داشت بالاخره آنچه از هستى بهرهاى دارد مشمول فيض وجود گشته بضميمه شرايط و امكاناتى كه مربوط بمورد قابل است و گر نه فاعليت و تأثير مقام كبريائى تام و فوق تمام است .
نتيجه اينكه آنچه از هستى بهرمند مىشود فيض وجود را بدون قيد و شرط از مقام كبريائى تلقى نموده مانند عالم امر و كلمات اللَّه و ارواح قدسيه و يا با شرائط و امكاناتى مانند عالم خلق كه قابليت و قبول آن بنصاب رسيده وجود و هستى را تلقى نموده و مشمول قبض وجود گشته است .
بالاخره فيض وجود تنها از ساحت كبريائى شرف صدور مىيابد بدون هيچ گونه شرطى بلكه فقط موجودات امكانى متفاوت هستند در تلقى و قبول وجود از نظر قابليت و عدم قابليت و وجود شرط و فقد مانع .
نتيجه اينكه آنچه در موجودات امكانى بمراتب بىنهايت و طبقات بيشمار همه از مقام كبريائى بهرمند هستند وجود و هستى كه ظهور صفت ربوبيت و نيز ظهور علم فعلى و قدرت لا يزالى كبريائى است بهر يك از موجودات افاضه مىشود و وجود اطلاقى كه از عالم ما وراء تنزل نمايد و فيضان و تابش آن سراسر موجودات را فرا بگيرد به همان تفاوت كه اشاره شد بالاخره همه موجوداتى يكسان بهره از رشحات و فيوضات كبريائى خواهند داشت .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 271
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٢٧١