بلكه گفته شد كه ذات كبريائى است و تحقق مراد در خارج بدون وساطت امرى و ظاهر روايت آنست كه از نظر تأكيد در تماميت فاعليت و قهر كبريائى اينكه هر چه را اراده فرمايد همان را ايجاد فرمود بدون اينكه تجديد نظر در آن شود و يا بطورى تراخى و تأخيرى رخ دهد .
قوله ( ع ) على ما اراد من الثقلين الجن و الانس ليعرفوا بذلك ربوبيته و تمكن فيهم طاعته .
بيان جمله متصله و انشاء ما اراد انشائه است از جمله منشآت و خواستههاى ساحت كبريائى خلقت و انشاء ثقلينى جن و نوع بشر است به منظور اينكه در نتيجه خلقت و آفرينش و موهبت نيروى ادراك و تعقل به آنها ساحت كبريائى را بشناسند و از مقام ربوبيت و گسترش نعمتهاى بىشمار كه براى آنان مقرر داشته تقدير نمايند و اين نعمت مبنى بر منت است كه اختصاص به نوع جن و سلسله بشر دارد و ساير موجودات صلاحيت اين گونه نعمت و منت را ندارند و نعمتى ارجدارتر از معرفت و شناخت ساحت كبريائى و صفات جميلة او نيست زيرا مسطوره و آئينه ماند كه جمال و نظام ربوبى را ارائه ميدهد و معرفت عبادت و اظهار انقياد قلبى و روانى است و عبوديت جوارحى نمونه و ظهورى از طاعت و انقياد روحى و ايمان قلبى است و خلقت ساير موجودات طفيلى و تبعى و براى آسايش بشر مقرر و مسخر شدهاند از جمله
( ليعرفوا بذلك ربوبيته )
استفاده مىشود كه معرفت از فترت و كمون بشر و نوع جن نهاده شده و لازم خلقت و نيروى ادراك و تفكر و تعقل معرفت و رابطه ارادى و قلبى با ساحت آفريدگار است و از جمله و تمكن فيهم طاعته استفاده مىشود كه معرفت وسيله و آسايش طاعت و انقياد علمى و جوارحى است و چگونگى سازمان اعضاء و جوارح انسان نيز نهايت دخالت براى قيام طاعت دارد و بوسيله اعضاء و جوارح ميتوان قيام بوظايف عبوديت نمود و اعضاء و جوارح نيز قواى عامل و نيروى اجراء دستورات روح قرار داده شده است .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٢٢٥