سيّد كاظم طباطبايى
تفسير آيهء امانت از فيض كاشانى
آسمان بار امانت نتوانست كشيد
قرعهء كار به نام منِ ديوانه زدند
« حافظ »
محمّدبن شاه مرتضى مشهور به ملّامحسن فيض كاشانى از فقيهان و محدّثان و مفسّران و حكيمان بزرگ اماميّه در سدهء يازدهم هجرى و معاصر شاهعبّاس دوم است . وى در حدود سال 1006 ( ه . ق ) در كاشان زاده شد و در آغاز زندگى در قم مىزيست . سپس در شيراز به تحصيل دانش پرداخت . فيض در شيراز علوم شرعى را نزد سيّد ماجد بحرانى و علوم عقلىرا نزد حكيم نامى ملّاصدرا فرا گرفت و دختر ملّاصدرا را به همسرى خويش در آورد و لقب « فيض » را هم پدرزنش به او داد . وى در سال 1090 يا 1091 ( ه . ق ) در كاشان زندگى را بدرود گفت .
فيض كاشانى از مشايخ اجازهء علّامه محمّدباقر مجلسى و سيّد نعمةاللَّه جزايرى بود و خود نيز از دو استاد بزرگش ملّاصدرا و سيّد ماجد بحرانى و نيز از ملّاخليل قزوينى و شيخ بهايى و شيخ محمّد پسر صاحب معالم و ديگران روايت مىكند . 1
ملّا محسن به كثرت تأليف و حُسن سليقه نامبردار است . گويند وى نزديك به دويست كتاب و رساله در موضوعات گوناگون از قبيل فقه ، حديث ، تفسير ، اخلاق و