2 - مراد از نور ، اوّلين مخلوق « 1 » الهى است كه خداوند آن را از نور خود خلق كرده است . تأييد او نيز عبارت است از كمال اشراق او بر همهء مخلوقات عالم . « 2 »
ه - روايت مفصّلى از امام صادق عليه السلام در اثبات توحيد و ردّ يكى از منكران وجود خداوند رسيده است . « 3 » فيض در هنگام شرح آن مىفرمايد : اين روايت مشتمل بر سه برهان فلسفى است كه در كتب فلسفه مطرح است . آنگاه با استناد به سخنان فيلسوفان بزرگى نظير فارابى و سهروردى به تفصيل اين سه برهان مىپردازد . « 4 »
ز - امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
انَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ ثَلاثَةَ اصْنافٍ وَ هُوَ قَوْلُاللّهِ تَعالى : « وَ كُنْتُمْ ازْواجاً ثَلاثَةً فَاصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما اصْحابُ الْمَيْمَنَةِ وَ اصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما اصْحابُ الْمَشْئَمَةِ وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ اولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ . « 5 »
مرحوم فيض مىفرمايد : اينكه خداوند مردم را به سه دسته خلق كرده است سرّش آن است كه عالَم و مخلوقات الهى به سه دسته تقسيم مىشوند :
1 - عالَم الجبروت : عالَم عقل مجرّد كه موجودات اين عالم ، مجرّد از « مادّه » و « صورت » مىباشند . اهل اين عالم « سابقون » هستند كه قبل از دو عالم بعدى خلق شدهاند .
هامش
( 1 ) . فلاسفه اوّلين مخلوق خداوند را موجودى عقلى محض مىدانند كه واحد است و بسيط و همهء كمالهاىوجودى ممكن را بالفعل داراست و از هر قوّه و استعدادى منزّه است . ر . ك . به : نهايةالحكمه ، ص 315 - 316 .
( 2 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 115 و 116 .
( 3 ) . همان ، ص 325 - 330 .
( 4 ) . همان ، ص 330 - 332 .
( 5 ) . شما ( در روز قيامت ) سه دسته خواهيد بود : گروهى راستان كه سعادتمند و خوشبختاند ، چقدر حالشان نيكوست ، گروهى ناراستان كه اصحاب شوم و بدبختى و شقاوتاند ، چقدر روزگارشان سخت است . طائفهء سوّم پيشگامان پيشگاماند . الواقعة / 7 - 11 .