مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَّمَهُ عادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفى لَكُمْ وَالْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اهْلِهِ وَ قَدْ امِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ اهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ « 1 » ؛ آگاه باشيد ! بر شما كسب و تحصيل علم لازمتر از كسب مال است ؛ زيرا سهم هر يك از شما از مال مشخص شده و قطعاً به شما مىرسد . خداوند عادل آن را بين شما تقسيم كرده و رساندن آن را به شما بر عهده گرفته و آن را به شما مىرساند ، ولى علم به مثابهء گنجينهاى است كه تنها نزد اهل آن است و شما مأمور به كسب آن هستيد پس آن را تحصيل كنيد .
فيض در شرح اين حديث ، تقسيم اموال در بين مردم را اشاره به آيهء شريفهء سورهء زخرف « 2 » مىداند كه خداوند در آن خود را تقسيم كنندهء معاش و روزى مردم در دنيا مىشمرد و ضمانت الهى نسبت به مال و روزى مردم را اشاره به آيهء سورهء هود « 3 » مىشمرد كه خداوند رساندن روزى تمام جنبندهها را بر عهده گرفته است . « 4 »
3 . امام كاظم عليه السلام فرموده است :
. . . انَّ الدُّنْيا طالِبَةٌ وَ مَطْلُوبَةٌ وَ انَّ الآخِرَةَ طالِبِةٌ وَ مَطْلُوبَةٌ ؛ دنيا هم طالب انسان است و هم مطلوب او ، آخرت نيز طالب و مطلوب انسان است .
فيض در شرح اين حديث مىفرمايد : طالب بودن دنيا عبارت از رساندن روزى مقدّر هر فرد به اوست ؛ چنان كه خداوند در سورهء هود به آن تصريح كرده است . « 5 » و مراد از طالب بودن آخرت ( اينكه آخرت به دنبال انسان است ) عبارت از رسيدن مرگ انسان است كه با آن از دنيا به آخرت منتقل مىشود ؛ چنان كه قرآن در اين باره
هامش
( 1 ) . همان ، ص 127 .
( 2 )نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا .آيه 32 .
( 3 )وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها .آيه 6 .
( 4 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 127 .
( 5 ) . هود / آيهء 6 .