13 كعبين ( دو كعب ) در كجاى پا قرار دارد ؟
در آيهء مربوط به وضو آمده است كه بايد پاها تا دو كعب مسح شوند ، در اينكه مراد از كعب پا كجاى پا ، است بين علماى شيعه از يك طرف و علماى شيعه و اهل سنّت از طرف ديگر اختلاف است . گروه بسيارى از متأخّرين گفتهاند : كعب عبارت است از برجستگى روى پا و شيخ مفيد رضوان اللَّه عليه هم همين نظر را داشته و در رسالههاى عمليّه نيز همين فتوا منعكس گرديده است ، به اين صورت :
بعد از مسح سر بايد با تَرى آب وضو كه در دست مانده روى پاها را از سر يكى از انگشتها تا برآمدگى روى پا مسح كند ، اين فتواى حضرت آيت اللَّه العظمى بروجردى ، و آيت اللَّه العظمى فيض است « 1 » و آيت اللَّه بروجردى بعد از اين فتوا اضافه كردهاند : احتياط واجب آن است كه تا مفصل را هم مسح نمايد .
علّامه در كتاب المنتهى در ضمن يك « فرع » گويد : عبارت علماى ما در معنى كعب براى بعبضى از كسانى كه داراى تحصيل كافى و تبحر نيستند مشتبه شده و معنى درست كعب همان است كه زراره و بكير در روايت صحيح از حضرت امام باقر عليه السلام نقل كردهاند ، آن دو گويند : به امام گفتيم : كعبين ( دو كعب ) كجا قرار دارند ؟
( حضرت اشاره فرمود به مفصل قدم و ساق پا و گفت : اينجا و بعد فرمود يعنى
هامش
( 1 ) رجوع شود به توضيح المسائل آيت اللَّه بروجردى ، چاپ 1339 ص 39 و ذخيرة العباد ، آيت اللَّه فيض ، چاپ پنجم 1328 ، ص 27 .