قطرهء باران را در صدف چه سان مرواريد گردانيد با آن صفا و خوبى ، و نطفه را در رحم چون جوانى ساخت با آن مرغوبى و محبوبى ، آن تركيب خوش و آن منظر دلكش و آن خط و خال و حسن و جمال و غَنج « 1 » و دَلال « 2 » ! « تَبَارَكَ اللَّهُ الْمُتَعَالُ رَبُّ الْعَالَمِينَ وَ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ » . بيت
ز ابر آورد قطرهاى سوى يمّ « 3 » * ز صلب افكند نطفهاى در شكم
از آن قطره لؤلؤى لالا « 4 » كند * و زين صورتى سرو بالا كند
دهد نطفه را صورتى چون پرى * كه كرده است بر آب صورتگرى ؟
« وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ »
« 5 » .
هر چه در عالم هست نمونهاى از آن ، در آدمى نهاده ، و با وجود آن متفرّدش گردانيده به هيئات حسنه و تركيبات مستحسنه و تمكّن از افعال غريبه و استنباط صنايع عجيبه و استجماع انواع كمالات و استدراك دقايق علوم و معارف و حالات ؛
« سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ »
« 6 »
.
هر كه اين آيتها در نفس خود نبيند و در صفحهء وجود خويش « 7 » آثار قدرت حق مطالعه ننمايد حظّ خود را از وجود ضايع كرده و از زندگانى بهرهاى نيافته .
هامش
( 1 ) . ناز ، كرشمه .
( 2 ) . ناز ، كرشمه .
( 3 ) . دريا .
( 4 ) . لؤلؤ لالا : مرواريد درخشان .
( 5 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « خداى عز و جل بيرون آورد شما را از شكمهاى مادرهاى شما در حالتى كه هيچ نمىدانستيد ، و گردانيد از براى شما گوش بهر شنيدن و ديدهها بهر ديدن و دلها بهر فهميدن و گرويدن » . نحل ، آيهء 78 .
( 6 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « مىنمائيم آيتهاى خود را به ايشان در آسمان و زمين و در نَفْسهاى خودشان » . فصّلت ، آيهء 53 .
( 7 ) . نسخهء « م » : « خود » .